Otkriće koje menja anatomiju čoveka: Utvrđeno da se ljudski mozak sastoji od dva odvojena organa

Naučna zajednica se suočava sa preokretom u dosadašnjem shvatanju ljudske anatomije. Istraživanje koje su vodili naučnici sa Stanford University Medical Center, objavljeno u časopisu Nature Neuroscience, otkriva da je ljudski mozak zapravo sastavljen od dva potpuno različita organa koji su evoluirali nezavisno tokom stotina miliona godina.

U ljudskoj lobanji spojena su dva drevna nervna sistema koja čine mozak

Ovo otkriće u potpunosti ruši decenijama prihvaćeni naučni model koji je pretpostavljao da celokupni mozak nastaje iz jedne matične ćelije u ranoj fazi embrionalnog razvoja. Nova saznanja pokazuju da su u ljudskoj lobanji spojena dva drevna nervna sistema sa potpuno različitim razvojnim putevima.

Preporučujemo

Odrasli mozak ima tri glavna regiona: prednji mozak, srednji mozak i zadnji mozak. Prednji mozak se bavi razmišljanjem višeg nivoa - jezikom, svešću i apstraktnim rezonovanjem. Nasuprot tome, zadnji mozak, koji se nalazi na zadnjem delu lobanje i često se naziva moždanim stablom, kontroliše osnovne, automatske funkcije koje nas održavaju u životu - disanje, spavanje i regulisanje otkucaja srca i nagona za gladom. Neuroni zadnjeg mozga takođe kontrolišu mišiće lica, jezika i grla, koji utiču na govor i gutanje.

Paralelni razvojni putevi koji se nikada ne preklapaju

Istraživački tim utvrdio je na embrionima miša da prednji i zadnji deo mozga nastaju iz dve potpuno različite vrste progenitor ćelija. Jedna grupa ćelija, koja ekspresuje gen Otx2, formira prednji i srednji mozak, dok druga grupa, sa genoma Gbx2, gradi zadnji mozak. Dve populacije ćelija međusobno se isključuju i prate paralelne razvojne puteve koji se nikada ne preklapaju.

Decenijama su se naučnici mučili da u laboratorijskim uslovima, u Petrijevoj šolji, uzgoje neurone zadnjeg mozga. Ova praznina otežala je istraživanje razarajućih bolesti koje pogađaju moždano stablo, uključujući spinalnu mišićnu atrofiju i amiotrofičnu lateralnu sklerozu. A sada je jasno i zašto - pokušavali su da nateraju ćelije prednjeg mozga da postanu nešto za šta biološki nisu predviđene.

- Po prvi put smo pokazali da prednji deo mozga nastaje iz potpuno drugačije ćelije pretka u odnosu na zadnji deo mozga. Naše otkriće znači da sada možemo da uzgajamo neurone zadnjeg mozga u Petrijevoj šolji i proučavamo njihove funkcije - izjavio je glavni autor studije dr Kyle Loh.

Nada za potencijalno lečenje teških i smrtonosnih bolesti koje pogađaju moždano stablo

Naučnici ističu da ovaj naučni proboj otvara potpuno nova vrata za razumevanje i potencijalno lečenje teških i smrtonosnih bolesti koje pogađaju moždano stablo, a pre svega:

- Spinalnu mišićnu atrofiju (SMA) koja je vodeći genetski uzrok smrti kod odojčadi mlađe od godinu dana

- Amiotrofičnu lateralnu sklerozu (ALS ili Lu Gerigova bolest) - teško oboljenje koje pogađa i prednji i zadnji mozak.

SMA je vodeći genetski uzrok smrti kod dece mlađe od 1 godine. ALS, koja se često dijagnostikuje između 40 i 70 godina, pogađa i prednji i zadnji mozak. Kod oba poremećaja, određeni neuroni zadnjeg mozga postepeno prestaju da funkcionišu, a pacijent gubi sposobnost gutanja, što može da izazove upalu pluća kada se hrana ili tečnost udahnu u pluća. Na kraju, pacijenti gube sposobnost disanja.

Kod oba poremećaja dolazi do postepenog odumiranja neurona zadnjeg mozga, zbog čega pacijenti gube sposobnost gutanja i disanja. Sa mogućnošću uzgoja autentičnih neurona zadnjeg mozga u laboratoriji, naučnici konačno imaju priliku da detaljno testiraju nove lekove i terapije za ova teška oboljenja.

(eKlinika.rs)