Mogu li GLP-1 lekovi za dijabetes tipa 2 i gojaznost da pomognu u lečenju psorijaze? Evo šta kaže nauka

GLP-1 lekovi mogli bi da doprinesu smanjenju simptoma psorijaze, naročito kod osoba koje imaju gojaznost ili dijabetes tipa 2, ali stručnjaci upozoravaju da je još rano govoriti o njihovoj zameni za standardne terapije. Za osobe koje žive sa psorijazom, borba protiv crvenih, promena na koži koje svrbe može da bude dugotrajna i iscrpljujuća. Iako za psorijazu trenutno ne postoji lek koji je u potpunosti uklanja, postoje različite terapije koje pomažu u kontroli simptoma. U međuvremenu, istraživači ispituju još jednu potencijalnu mogućnost - lekove iz grupe GLP-1.

Mogu li GLP-1 lekovi da zamene postojeće terapije - šta pokazuje nauka?

Popularni GLP-1 lekovi koji se koriste za lečenje dijabetesa tipa 2 i smanjenje telesne mase pokazali su obećavajuće rezultate u smanjenju težine simptoma psorijaze, ali stručnjaci naglašavaju da još nema dovoljno dokaza da bi GLP-1 lekovi mogli da zamene postojeće terapije. Ovi lekovi prvobitno su razvijeni za lečenje dijabetesa tipa 2 i gojaznosti, ali su vremenom dobili odobrenja za primenu i kod drugih zdravstvenih stanja, uključujući apneju u snu i bolesti jetre.

Preporučujemo

- Stručnjaci su počeli da ispituju njihovu moguću ulogu i kod psorijaze zbog bliske veze psorijaze i gojaznosti, navodi dr Rekha Kumar, endokrinolog i stručnjak za medicinu gojaznosti u Weill Cornell Medicine, i podseća da osobe sa gojaznošću imaju veći rizik od razvoja psorijaze, dok višak telesne mase može da učini ovu bolest otpornijom na terapiju.

GLP-1 lekovi se dovode u vezu sa smanjenjem težine simptoma psorijaze za između 40 i 80 odsto

Pregled istraživanja, koji je u aprilu 2026. objavila National Psoriasis Foundation, pokazao je da se upotreba GLP-1 lekova dovodi u vezu sa smanjenjem težine simptoma psorijaze za između 40 i 80 odsto, posebno kod pacijenata koji imaju gojaznost ili dijabetes tipa 2. Ipak, autori su upozorili da su dosadašnje studije bile malog obima i kratkog trajanja, zbog čega su potrebna dodatna istraživanja.

Još jedno istraživanje, objavljeno u časopisu JAMA Dermatology, ispitivalo je dejstvo GLP-1 leka tirzepatide u kombinaciji sa lekom za psorijazu ixekizumab kod gotovo 300 pacijenata koji su imali psorijazu i istovremeno bili gojazni ili imali prekomernu telesnu masu. Posle 36 nedelja, potpuno čistu kožu imalo je 40,6 odsto pacijenata koji su primali oba leka, u poređenju sa 29 odsto onih koji su primali samo terapiju za psorijazu.

- Nedavna istraživanja ukazuju na to da GLP-1 lekovi mogu da poboljšaju psorijazu kod pojedinih pacijenata, naročito kod onih koji istovremeno imaju gojaznost ili dijabetes tipa 2 - istakla je dr Swati Kannan, dermatolog u UC San Diego Health.

Kako bi GLP-1 lekovi mogli da utiču na psorijazu?

Istraživači još pokušavaju da utvrde na koji način GLP-1 lekovi mogu da utiču na psorijazu, ali dr Kumar izdvaja dve glavne teorije. Prema prvoj, gubitak telesne mase može da smanji upalne procese koji podstiču psorijazu, dok GLP-1 lekovi mogu da ubrzaju mršavljenje. Druga mogućnost jeste da ovi lekovi direktno utiču na imunske puteve koji učestvuju u razvoju psorijaze, nezavisno od gubitka telesne mase. Ako se ova teorija potvrdi, GLP-1 lekovi bi potencijalno mogli da budu korisni i osobama sa psorijazom koje nemaju gojaznost.

Ipak, dr Kumar ističe da istraživači još pokušavaju da utvrde koliki doprinos svake od ovih mogućih mehanizama zaista postoji.

Šta to znači za pacijente?

Stručnjaci ocenjuju da su dosadašnji rezultati ohrabrujući, posebno kada je reč o pacijentima koji pored psorijaze imaju gojaznost ili dijabetes tipa 2. Međutim, rezultati istraživanja ne znače da su GLP-1 lekovi - „lek“ za psorijazu. Dr Kumar naglašava da nijedna studija do sada nije pokazala da GLP-1 lekovi imaju korist za pacijente sa psorijazom koji nemaju gojaznost ili dijabetes tipa 2.

- Nije verovatno da će svaki pacijent sa psorijazom imati koristi. Potrebno nam je još istraživanja kako bismo utvrdili ko najbolje reaguje na ovu terapiju - naglasila je dr Kannan.

Za sada, eventualno poboljšanje psorijaze tokom korišćenja GLP-1 lekova trebalo bi posmatrati kao moguću dodatnu korist ovih lekova.

- Najbolje je da pitate svog lekara da li postoji medicinski razlog da koristite neki od ovih lekova i, ako postoji, da li bi od toga mogla imati koristi i vaša koža - ističe dr Kannan.

Potencijalna dopuna postojećem lečenju psorijaze

Dr Kannan dodaje da GLP-1 lekove treba posmatrati kao potencijalnu dopunu postojećem lečenju psorijaze, a ne kao njegovu zamenu. Postojeće terapije za psorijazu i dalje predstavljaju standard lečenja, jer su detaljno proučavane i dokazano su efikasne, podseća dr Kannan.

GLP-1 lekovi mogu da imaju i neželjene efekte, među kojima su mučnina, povraćanje, dijareja i zatvor. Stručnjaci zato preporučuju da pacijenti razgovaraju sa svojim lekarom o tome da li bi GLP-1 lek mogao da bude koristan dodatak njihovoj terapiji psorijaze.

- Pacijenti bi trebalo da razgovaraju sa svojim dermatologom o svim pitanjima pre nego što naprave promene u svom planu lečenja - savetuje dr Kannan.

(eKlinika.rs)