Reumatoidni artritis je praćen bolnom zglobova, a krivac za neprijatne simptome nekada je i loša higijena

Reumatoidni artritis (RA) je hronična autoimuna bolest kod koje imuni sistem greškom napada zglobnu membranu (sinoviju). Sinovijalna membrana je opna koja oblaže unutrašnjost zgloba, zadužena je za ishranu zglobne hrskavice i produkciju zglobne tečnosti. Bolest se ispoljava bolom, oticanjem i ukočenošću zglobova, posebno u jutarnjim satima. Lekari kažu da pravi uzroci reumatoidnog artritisa nisu poznati, ali se smatra da je on kombinacija nekoliko faktora, kao što su abnormalni autoimuni odgovor, genetska predispozicija i virusne ili bakterijske infekcije. Uz lekove i zdrave navike bolest može dobro da se kontroliše, ali neprijatne tegobe mogu da se pogoršaju fizičkom neaktivnošću, pogrešnim načinom ishrane, pa čak i zanemarivanjem oralne higijene.

Zašto žene češće imaju dijagnozu RA

Reumatoidni artritis je bolest koja može da se javi u bilo kojem životnom dobu, ali se najčešće dijagnostikuje između 40. i 60. godine života. Žene imaju veću verovatnoću da obole, uglavnom zbog hormonalnih promena do kojih dolazi nakon porođaja i tokom menopauze.

Koji su simptomi RA?

RA najčešće počinje u malim zglobovima šaka i stopala. Najčešće su zahvaćeni zglobovi prstiju šake, srednji zglobovi prstiju i zglobovi gde se prsti stopala spajaju sa samim stopalom. Pošto je RA često simetričan, obično zahvata iste zglobove na obe strane tela.

Klasični simptomi RA su bol u zglobovima, otok i produžena jutarnja ukočenost. Stručnjaci kažu da jutarnja ukočenost koja traje duže od 45 minuta predstavlja glavno obeležje zapaljenskih bolesti zglobova. Pacijenti se često žale na umor, a mogući su i gubitak telesne težine i bolovi u mišićima.

Šta može da pogorša simptome RA?

Loša oralna higijena, neredovno pranje zuba i usne duplje često dovode do karijesa, bolesti desni i neprijatnog zadaha. Reumatolog dr Jamen Homsi smatra da teška oboljenja desni, usled loše oralne higijene, mogu da pogoršaju simptome RA.

Slaba higijena zuba i neupotreba konca za zube omogućavaju bakterijama da prodru iz usne duplje u krvotok i izazovu ili pogoršaju sistemsku upalu, koja je osnovni uzrok tegoba i komplikacija kod RA, napominje dr Homsi.

Kako se leči RA?

Dr Homsi naglašava da pacijenti mogu godinama da žive sa bolovima u zglobovima, jer oni nisu uvek izrazito jaki ili onesposobljavajući. Ipak, važno je što ranije dijagnostikovati bolest i započeti lečenje, uz koje pacijenti danas mogu da imaju dobar kvalitet života. Postoje tri klase lekova.

• Konvencionalni sintetski antireumatski lekovi koji modifikuju tok bolesti (DMARD), kao što je metotreksat, smanjuju upalu. Ovi lekovi se uglavnom uzimaju u obliku tableta.
• Ako nema odgovora na terapiju u roku od šest nedelja do tri meseca, lekar može da propiše biološke DMARD lekove, koji blokiraju specifične delove zapaljenskog procesa i deluju na određene delove imunog sistema. Ovi biološki lekovi primenjuju se putem injekcija ili infuzija.
• Treću grupu čine ciljano sintetski DMARD lekovi, poput JAK inhibitora, koji deluju na određene puteve unutar imunskih ćelija. Ovi lekovi se uzimaju oralno.

Pacijenti tokom terapije dolaze kod reumatologa na pregled na svaka tri meseca, kada se rade kontrolne analize krvi i procenjuje odgovor organizma na terapiju.

Ukoliko se ne leči, RA može da ošteti kosti i hrskavicu, dovede do nekog oblika invaliditeta i, zbog hronične upale, poveća rizik od kardiovaskularnih bolesti. Ipak, važno je napomenuti da većina pacijenata danas dobro kontroliše RA uz više različitih opcija lečenja.

RA je doživotna bolest koja se ne može u potpunosti izlečiti, ali može dosta dobro da se kontroliše. Iako nema trajnog leka,  moderna terapija može da kontroliše upalu, simptome i usporiti progresiju bolesti.

(eKlinika)