Bronhoskopija se koristi za postavljanje dijagnoze i lečenje brojnih problema, ovako izgleda postupak

Bronhoskopija je jedan od ključnih dijagnostičkih i terapijskih postupaka u pulmologiji, odnosno u lečenju bolesti pluća i disajnih puteva. Japanski doktor Shigeto Ikeda uveo je bronhoskopiju u kliničku praksu još 1966. godine i od tada je postala neizostavan alat u svakodnevnoj medicinskoj praksi.

Bronhoskopija je minimalno invazivna procedura 

Bronhoskopija je minimalno invazivna procedura za dijagnostikovanje problema sa plućima ili disajnim putevima. Koristi se za pregled dušnika i pluća tako što se kroz bronhoskop uzimaju uzorci tkiva za testiranje.

Preporučujemo

Postoje dve osnovne vrste bronhoskopa:

Fleksibilni bronhoskop je savitljiva cev sa optičkim vlaknima, kamerom i izvorom svetla. Najčešće se koristi u praksi jer se lakše provlači kroz disajne puteve i omogućuje detaljan pregled bronhija i pluća u stvarnom vremenu. Njime lekar može da uzme uzorak tkiva (biopsija), ukloni sekret, pregleda disajne puteve ili uzima uzorke sluzi za mikrobiološku analizu.

Rigidni ili kruti bronhoskop je čvrsta metalna cev i koristi se u posebnim, zahtevnijim situacijama. Primenjuje se kada je se u disajnim putevima zaglavi veće strano telo, kod jačeg krvarenja iz pluća ili kada su potrebni složeniji zahvati, poput postavljanja stenta, uklanjanja tumorskog tkiva ili zaustavljanja krvarenja. Takva bronhoskopija najčešće se izvodi u bolničkim uslovima, u opštoj anesteziji.

Za šta se koristi bronhoskopija?

Najčešći razlozi za upućivanje pacijenta na bronhoskopiju su dugotrajan kašalj nepoznatog uzroka, ponavljajuće ili neobične infekcije disajnih puteva, kao i sumnjive promene uočene na rendgenskom snimku pluća, CT ili drugim slikovnim pregledima.

Bronhoskopija se koristi i u terapijske svrhe:

• za uklanjanje stranih tela ili zapušenih disajnih puteva
• za uzimanje uzoraka za daljnje analize
• za terapijske zahvate koji olakšavaju ili omogućavaju lečenje određenih plućnih bolesti.

Upravo ta kombinacija dijagnostike i lečenja čini bronhoskopiju jednim od najvažnijih postupaka u savremenoj pulmologiji.

Kako izgleda priprema za bronhoskopiju?

U mnogim slučajevima, posebno kod sumnje na ozbiljniju bolest, lekar će pre bronhoskopije tražiti CT snimanje pluća. Ta analiza pomaže u proceni bolesti poput tumora, infekcija ili oštećenja pluća, na primer, zbog dugotrajnog pušenja, i važna je za donošenje odluke da li je bronhoskopija potrebna.

Pre zahvata obavezno se daje pisani pristanak pacijenta. Lekar obavlja ciljanu anamnezu, obavlja pregled i proverava da li postoji neka prepreka za izvođenje postupka. Pacijent ne sme da jede niti pije 6 do 8 sati pre zahvata. Pre početka osigurava se venski put, prati se krvni pritisak, puls i zasićenost krvi kiseonikom, a prema potrebi se radi i EKG. Lekovi koje pacijent uzima, alergije i laboratorijski nalazi uvek se detaljno proveravaju.

Iako se u dijagnostičke svrhe često sprovodi uz lokalnu anesteziju, ponekad je potrebna opšta anestezija, posebno ako pacijenta treba intubirati i uzeti uzorak tumora i pluća. Interventna bronhoskopija se radi u opštoj anesteziji, pomoću rigidnog bronhoskopa kroz koji se radi zahvat. Pacijentu se obično savetuje da nekoliko dana pre zahvata privremeno prekine uzimanje lekova koji razređuju krv, poput acetilsalicilne kiseline, ali isključivo prema savetu lekara.

Koliko traje zahvat?

Na dan bronhoskopije pacijent oblači bolničku odeću, uklanja zubne proteze, slušne aparate, kontaktna sočiva i naočare. Ako je predviđeno da se nakon zahvata odmah ide kući, potrebno je unapred osigurati pratnju jer zbog sedativa nije dopušteno upravljanje vozilima.

Medicinska sestra proverava zdravstvene podatke, postavlja intravensku kanilu i spaja monitore za praćenje vitalnih funkcija. Zahvat se izvodi na prazan stomak, a pacijent dobija lekove za smirenje i lokalni anestetik u obliku spreja ili gela. Bronhoskop se zatim nežno uvodi kroz nos ili usta u disajne puteve. Pacijent može da oseti prolaznu nelagodnost u grlu i potrebu za kašljem, ali disanje je sve vreme moguće. Lekar na ekranu prati sliku iz disajnih puteva, po potrebi ispira bronhije fiziološkim rastvorom, uzima uzorke sluzi ili tkiva, a ponekad se koristi i rendgensko navođenje. Sam zahvat obično traje 20 do 45 minuta. Zbog oslabljenog refleksa gutanja jelo i piće nisu dopušteni dok se ne vrati osećaj  u grlu, za šta je obično potrebno oko dva sata. Nakon toga preporučuje se male količine  vode i lagana hrana.

(eKlinika.rs)