Otkrivene genske mutacije koje uzrokuju teška oboljenja koštane srži i povećavaju rizik od karcinoma krvi

Istraživački tim sa Kyoto University identifikovao je ranije nepoznate genetske mutacije koje uzrokuju otkazivanje koštane srži i povećavaju sklonost ka razvoju mijelodisplastičnih sindroma (MDS) - grupe opasnih karcinoma krvi. Ovo otkriće, objavljeno u časopisu Leukemia, rasvetljava dugogodišnju nepoznanicu o tome zašto mnogi mladi pacijenti razvijaju teške poremećaje u proizvodnji krvnih ćelija.

Ključna uloga gena SLF2 i SMC5

Naučnici su ranije znali da varijante gena SLF2 i SMC5 izazivaju takozvani Atelisov sindrom, neurorazvojni poremećaj praćen nepravilnostima u krvi. Međutim, prateći pacijente sa ovim sindromom, istraživači sa Kyoto University primetili da su neki od njih u ranom dobu razvili sindrom nasleđene insuficijencije koštane srži (IBMFS) i rizik od mijelodisplastičnih sindroma.

Preporučujemo

Dalja ispitivanja potvrdila su da mutacije germinativne linije u ovim genima direktno dovode do:

• Aktivacije proteina p53 (koji se inače bori protiv raka, ali u ovom kontekstu doprinosi oštećenju)
• Prevremenog starenja hematopoetskih matičnih ćelija koje su zadužene za stvaranje novih krvnih zrnaca.

- Bili smo zapanjeni kada smo otkrili da geni, prvobitno dovođeni u vezu sa  neurorazvojnim poremećajima, igraju tako važnu ulogu u održavanju funkcije matičnih ćelija krvi - kaže prvi autor studije Sho Shibata.

Metode genetičkog inženjeringa potvrdile i preokrenule defekt 

Kako bi dokazali uzročno-posledičnu vezu, naučnici su primenili napredne metode genetičkog inženjeringa:

Pravljenje iPSC ćelija - Od pacijenta sa patogenom varijantom SLF2 napravljene su indukovane pluripotentne matične ćelije

CRISPR-Cas9 korekcija - Pomoću „genetičkih makaza“ (CRISPR-Cas9) uspešno su ispravili grešku na genu u tim ćelijama.

Testiranje diferencijacije - Procenili su funkciju matičnih ćelija pre i posle genetske korekcije in vitro i in vivo.

Ispravljanjem genetske greške, stanične abnormalnosti su preokrenute, što predstavlja direktan dokaz da su mutacije SLF2 i SMC5 glavni krivci za otkazivanje rada koštane srži.

Kakav značaj za buduće lečenje imaju otkrivene genske mutacije 

Naučnici kažu da ovo otkriće daje kliničarima i istraživačima ključni trag za dijagnostikovanje do sada neobjašnjivih slučajeva oboljenja krvi kod mladih.

- Posebno je uzbudljivo videti da je ispravljanje varijante SLF2 preokrenulo ćelijske abnormalnosti. Nadamo se da će ovi nalazi otvoriti put novim terapijskim strategijama i boljem razumevanju bolesti - zaključuje odgovarni autor studije dr Kazuhisa Chonabayashi.

(eKlinika.rs)