Glas kao novi pokazatelj biološkog starenja: Način na koji govorimo otkriva koliko brzo starimo

Kada razmišljamo o tome koliko brzo starimo, prve asocijacije obično su bore na koži ili bolovi u zglobovima. Međutim, najnovija naučna studija ukazuje na to da promena u glasu i načinu govora može da pruži izuzetno precizne podatke o tome koliko brzo stari naš organizam.

Određeni obrasci govora javljaju se kod bolesti poput demencije

Istraživači sa University in Santiago otkrili su da se karakteristike govora, poput tempa, izbora reči i tona, mogu iskoristiti za procenu biološke starosti osobe. Pokazalo se da su pojedinci čiji je glas zvučao „starije” od njihove hronološke dobi imali i druge jasne znake ubrzanog starenja u čitavom telu.

Preporučujemo

- Već je bilo poznato da se glas menja s godinama i da se određeni obrasci govora javljaju kod bolesti poput demencije. Novo u ovom istraživanju jeste to da stepen u kom glas zvuči „starije" od stvarne dobi služi kao odličan pokazatelj toga kako stari čitavo telo - navodi dr  James Alrassi, instruktor na Harvard Medical School i hirurg u bolnici Mass Eye and Ear u Bostonu.

Kako je AI naučen da prepozna zvuke starenja?

Kako bi ispitali vezu između glasa, govora i starenja, naučnici su analizirali zvučne zapise skoro 3.000 odraslih osoba sa španskog govornog područja iz pet zemalja Latinske Amerike. Učesnici su obuhvatali kognitivno zdrave osobe, kao i pacijente sa blagim kognitivnim oštećenjem, Alchajmerovom bolešću i frontotemporalnom demencijom.

Istraživači su snimali učesnike dok opisuju kratak video-snimak, imenuju što više životinja tokom jednog minuta i prepričavaju priču odmah i nakon kraće pauze. Model mašinskog učenja, sistem veštačke inteligencije, nazvan „govorni sat” (speech clock) analizirao je stotine detalja u svakom snimku:

• Brzinu govora i dužinu pauza u rečenici
• Visinu i emotivni ton glasa
• Preciznost ili neodređenost u izboru reči
• Ukupan obim izgovorenog teksta.

AI je kombinoovao ove parametre kako bi procenio biološku starost i izračunao takozvanu „razliku u starosti govora” (speech-age gap), odnosno odstupanje između stvarne starosti osobe i one koju prognozira njen glas.

Stariji glas i ubrzano starenje organizma

Kognitivno zdravi učesnici imali su najmanje odstupanje u starosti govora. S druge strane, pacijenti sa blagim kognitivnim oštećenjem, Alchajmerovom bolešću i frontotemporalnom demencijom pokazivali su sve veće razlike, pri čemu su najveća odstupanja zabeležena kod oblika demencije koji direktno utiču na jezičke funkcije.

Osobe čiji je glas zvučao starije pokazale su i druge znake ubrzanog starenja u organizmu:

- Veće razlike u starosti govora bile su u vezi sa naprednijom biološkom starošću na snimcima mozga

- Zabeležena je direktna korelacija sa DNK markerima koji procenjuju genetsku starost pacijenta

- Kod obolelih od Alchajmerove bolesti, stariji glas imao je veze sa višim nivoom proteina p-tau217 u krvi - jednim od najpouzdanijih biomarkera za promene na mozgu uzrokovane ovom bolešću

- Zabeleženi su i lošiji rezultati na testovima pamćenja i izvršnih funkcija - planiranje i samokontrola - čak i na zadacima koji nisu imali nikakve veze sa jezikom.

Veza promene u glasu i kognitivnog pada potvrđuju i ranija istraživanja koja su dijagnostikovane poremećaje glasa, poput hronične promuklosti, dovela u vezu sa većim rizikom od kasnijeg razvoja demencije. Stručnjaci se nadaju da bi analiza obrazaca govora u budućnosti mogla da omogući jednostavno i neinvazivno merenje brzine biološkog starenja.

(eKlinika.rs)