Koji sve delovi tela čine imuni sistem: Vodič kroz odbrambeni mehanizam organizma

Imuni sistem je velika mreža organa, belih krvnih zrnaca, proteina, hemijskih supstanci... a svi ovi delovi zajedno rade kako bi nas zaštitili od patogena i drugih „napadača“. To je složena mreža čiji je zadatak prepoznavanje, neutralisanje i uklanjanje svih štetnih patogena.

Od čega se sastoji imuni sistem - ključne komponente

Mnogobrojni delovi ljudskog tela, uključujući specijalizovane organe i ćelije, rade u potpunoj sinhronizaciji kako bi očuvali zdravlje i odbranili organizam od bolesti.  Glavni gradivni elementi i organi koji čine odbrambenu liniju organizma su:

Preporučujemo

Bela krvna zrnca (Leukociti): Ogranak imunog sistema čije ćelije direktno napadaju i eliminišu štetne klice. Postoji više vrsta belih krvnih zrnaca i svaka grupa ima specifičnu ulogu u odbrani - od načina na koji prepoznaju pretnju, preko komunikacije sa drugim ćelijama, do samog uništenja patogena.

Antitela: Proteini koji štite organizam od uljeza tako što se vezuju za njih i pokreću proces njihovog uništenja.

Citokini: Proteinski hemijski glasnici koji usmeravaju imunske ćelije gde treba da idu i šta da rade. Različite vrste citokina obavljaju specifične zadatke, poput regulacije zapaljenskih procesa. Zapaljenje (inflamacija) nastaje kada se imunske ćelije bore protiv uljeza ili saniraju oštećenja tkiva.

Sistem komplementa: Grupa proteina koja udruženo sa drugim ćelijama brani telo od infekcija i podstiče oporavak nakon povreda.

Limfni čvorovi: Mali organi u obliku pasulja koji deluju kao filteri. Oni prečišćavaju otpadne materije iz limfe (tečnosti koja se cedi iz tkiva i ćelija), dok zadržavaju korisne sastojke poput nutrijenata. U telu se nalazi na stotine limfnih čvorova i oni čine ključni deo limfnog sistema.

Slezina: Organ koji skladišti bela krvna zrnca spremna za odbranu tela. Pored toga, slezina prečišćava krv i reciklira stare i oštećene ćelije kako bi se stvorile nove.

Krajnici i treći krajnik (adenoidi): Smešteni u ždrelu i nosnoj šupljini, krajnici hvataju uljeze (poput bakterija i virusa) čim uđu u organizam.

Timus (grudna žlezda): Mali organ u kome T-limfociti (posebna vrsta belih krvnih zrnaca) sazrevaju pre nego što krenu kroz telo u odbrambene misije.

Koštana srž: Meko, masno tkivo unutar kostiju koje funkcioniše kao fabrika krvnih ćelija. Proizvodi sve vrste krvnih ćelija neophodnih za život, uključujući bela krvna zrnca koja čine osnovu imunskog sistema.

Koža: Prva fizička barijera koja sprečava ulazak klica u organizam. Koža luči zaštitna ulja i oslobađa specifične imunske ćelije.

Sluzokoža: Troslojna membrana koja oblaže šupljine i organe širom tela. Luči sluz koja hvata patogene kako bi ih organizam lakše izbacio.

Urođeni naspram stečenog imuniteta

Obrana organizma funkcioniše kroz dva osnovna oblika imuniteta:

1. Urođeni imunitet

Urođeni imunitet predstavlja zaštitu sa kojom se rađamo i čini prvu liniju odbrane. On reaguje trenutno, napadajući bilo koji organizam koji ne pripada telu, bez potrebe za prethodnim „treningom“ ili prepoznavanjem konkretnog patogena. Međutim, bela krvna zrnca uključena u urođeni imunitet ne uče da pamte određene napadače, nemaju memoriju o prethodnim borbama i ne pružaju specifičnu zaštitu od budućih infekcija istim mikroorganizmom.

2. Stečeni (adaptivni) imunitet

Stečeni ili specifični imunitet razvija se tokom života kroz izloženost različitim klicama. Specijalizovana bela krvna zrnca, poznata kao limfociti, imaju sposobnost da zapamte specifične patogene. Ako isti napadač ponovo pokuša da uđe u organizam, limfociti brzo reaguju i u saradnji sa drugim ćelijama efikasno eliminišu pretnju pre nego što dođe do razvoja bolesti.

Vakcine pružaju direktnu podršku stečenom imunitetu tako što „treniraju“ njegove ćelije da prepoznaju i unište opasne patogene pre nego što oni uspeju da izazovu oboljenje.

(eKlinika.rs)