Imuni sistem mogao bi da zaustavi rak prostate pre nego što nastane: Naučnici otkrili važnu ulogu proteina

Nova studija koju su predvodili istraživači iz Oxford Population Health pokazuje da viši nivoi proteina zaduženih za aktivaciju i koordinaciju imunog sistema imaju veze sa manjim rizikom od razvoja raka prostate. Ovi nalazi pokazuju da sposobnost tela da prepozna i uništi abnormalne ćelije ima ključnu ulogu u sprečavanju ranog razvoja ovog karcinoma, što bi moglo da otvori vrata potpuno novim pristupima u prevenciji bolesti.

Praćenje proteina godinama pre dijagnoze

Studija, objavljena u prestižnom časopisu Nature Communications, predstavlja najveću i najsveobuhvatniju genetsku analizu cirkulišućih proteina koji imaju veze sa imunitetom i upalama u odnosu na rizik od raka prostate. Rak prostate je najčešći rak kod muškaraca u Velikoj Britaniji, ali su njegovi poznati faktori rizika (starost, etnička pripadnost, porodična anamneza i genetika) nepromenljivi, dok trenutno ne postoje utvrđene strategije za prevenciju.

Preporučujemo

Istraživači su analizirali uzorke krvi hiljada muškaraca kako bi ispitali da li su proteini uključeni u imunološku funkciju imali veze sa kasnijim rizikom od raka prostate. Ispitali su 368 proteina kroz Evropsko prospektivno istraživanje o raku i ishrani (EPIC), upoređujući 1.434 muškarca koji su u proseku više od decenije kasnije razvili rak prostate, sa 1.434 slična muškarca koji nisu oboleli.

Takođe, analizirani su podaci od 21.481 muškog učesnika iz baze UK Biobank, uključujući 1.147 slučajeva raka prostate, uz korišćenje genetskih pristupa kako bi se utvrdilo da li je veza između proteina i raka uzročno-posledična.

Rak prostate ranije se smatrao „imunološki hladnim” 

Jedno od najsnažnijih otkrića odnosi se na interleukin-15 (IL-15), protein koji pomaže u stimulisanju i održavanju T-ćelija i takozvanih prirodnih ćelija ubica (NK ćelija) koje se bore protiv raka. Analize su pokazale da viši nivoi IL-15 imaju veze sa 14 odsto manjim rizikom od dijagnostikovanja raka prostate više od sedam godina kasnije. U okviru EPIC kohorte, viši nivo IL-15 dovodio se u vezu sa čak 26 procenata  manjim rizikom od razvoja uznapredovalog oblika ovog raka. Nekoliko drugih proteina u vezi sa imunitetom (FLT3LG, BCL2L11, PGF, CKAP4 i TNFRSF11A) pokazalo je slične rezultate.

- Rak prostate ranije se smatrao „imunološki hladnim” - mislilo se da retko pokreće snažan imuni odgovor ili da telo ne može da koristi sopstveni odbrambeni sistem da ubije te ćelije. Međutim, mi obično proučavamo imuni sistem tek kada je tumor već prisutan. Naši nalazi ukazuju da imuni sistem zapravo igra važnu ulogu u ranom razvoju ili suzbijanju raka prostate. Postojeći lekovi, koji manipulišu ovim putevima, mogli bi da ponude način da se interveniše dok su muškarci još uvek zdravi, umesto da se bolest leči tek nakon dijagnoze - objašnjava dr Mahboubeh Parsaeian, glavna autorka studije i viši medicinski statističar u Oxford Population Health. 

PARP1 kao nova meta za prevenciju

Studija je identifikovala još jedan potencijalni pravac prevencije koji uključuje PARP1, protein zadužen za popravku DNK. Korišćenjem genetskih podataka, istraživači su otkrili da muškarci koji su genetski predisponirani da imaju više nivoe PARP1 proteina imaju i povećan rizik od raka prostate. PARP inhibitori (kao što je lek olaparib) već se koriste za lečenje određenih oblika raka prostate, ali se trenutno ne koriste za prevenciju.

- Ono što je zapanjujuće u našoj studiji jeste to da su najjači imuni signali bili prisutni više od sedam godina pre dijagnoze, što ukazuje na mnogo raniji period kada imuni sistem verovatno pomaže u držanju abnormalnih ćelija pod kontrolom - naglašava profesor dr Karl Smith-Byrne, viši molekularni epidemiolog u Oxford Population Health.

Test za buduća vremena - Može li sprečiti nastanak raka?

Istraživači će u narednom periodu, kroz program za etiologiju i prevenciju raka prostate (PCAP), testirati kako ovi proteini stupaju u interakciju i da li se dugoročnim uticajem na njih može sprečiti nastanak raka.

Dr Iain Foulkes iz organizacije Cancer Research UK i profesorka Ruth Travis, jedna od voditeljki PCAP programa, istakli su da ove opsežne studije iz korena menjaju naše razumevanje raka, jer nam po prvi put omogućavaju da proučavamo biologiju bolesti godinama pre nego što se ona uopšte dijagnostikuje, identifikujući kritične trenutke u kojima intervencija lekara može imati najveći uspeh.

(eKlinika.rs)