Naučnici otkrili Nfkb1 gen odgovoran za prevremeno starenje jajnika i neplodnost

Tim istraživača sa Monash University uspešno je sproveo preklinčke studije i identifikovao gen koji igra ključnu ulogu u zaštiti reproduktivnog veka žene. Naučnici su otkrili gen koji može da bude ključan za razumevanje neplodnosti i rane menopauze. Većina žena je svesna činjenice da plodnost dramatično opada sa godinama. Ovaj proces je primarno vođen postepenim, prirodnim gubitkom jajnih ćelija i folikula iz jajnika, što vremenom dovodi do smanjenja plodnosti, neregularnosti menstrualnog ciklusa i, na posljetku, do menopauze. Tačni mehanizmi koji stoje iza gubitka jajnih ćelija zbog starenja, kao i faktori koji iniciraju prevremeno starenje jajnika - do sada su bili slabo razjašnjeni.

Gubitak gena Nfkb1 može da izazove hroničnu upalu u jajniku

Studija, koju je predvodila dr Karla Hutt, a koja je nedavno objavljena u stručnom časopisu Journal of Reproductive Biology and Endocrinology, otkrila je da odsustvo ili gubitak funkcije gena Nfkb1 dovodi do ubrzanog smanjenja ovarijalne rezerve. Ovo stanje predstavlja ključnu karakteristiku prevremenog starenja jajnika. Novootkriveni gen deluje tako što subija hroničnu upalu niskog intenziteta u jajnicima, koja se smatra jednim od glavnih obeležja starenja ovog organa.

Preporučujemo

Istraživanje je pokazalo da bez adekvatne funkcije ovog gena dolazi do ubrzanog propadanja jajnih ćelija i folikula, čime se stvara biološki model koji verno oslikava smanjenu rezervu jajnika i prevremenu menopauzu kod žena.

Ono što je posebno značajno jeste da je gubitak gena Nfkb1 direktno praćen povišenim nivoom upale u samom tkivu jajnika.

- Naši nalazi jasno ukazuju na to da gubitak gena Nfkb1 može da izazove hroničnu upalu niskog stepena u jajniku. Ta upala funkcioniše kao katalizator koji ubrzava smanjenje broja folikula tokom starenja, što direktno vodi do ranog gubitka plodnosti i prevremene menopauze - objašnjava dr Hutt.

Nfkb1 gen kritičan je za očuvanje endokrine funkcije jajnika 

istraživači navode da je značaj ove studije izuzetan, s obzirom na to da je do danas identifikovan veoma mali broj genetskih faktora koji se mogu direktno dovesti u vezu sa prevremenim i ubrzanim gubitkom ovarijalne rezerve.

- Žene koje se suočavaju sa prevremenom insuficijencijom jajnika ne prolaze samo kroz problem neplodnosti, već doživljavaju i rani pad sekrecije ovarijalnih hormona. To drastično povećava rizik od dugoročnih sistemskih oboljenja, kao što su kardiovaskularne bolesti i osteoporoza. Ovaj gen je očigledno kritičan za održavanje stabilnog broja folikula, a samim tim i za očuvanje endokrine funkcije jajnika i produženje reproduktivnog veka žene - naglašava dr Hutt.

Dr Hutt ističe da ovi nalazi njenog tima otvaraju vrata za nova klinička ispitivanja koja bi analizirala status ovog gena kod žena koje se leče od neplodnosti. Takve studije mogle bi da pruže neprocenjiv uvid u genetiku steriliteta, što bi značajno unapredilo personalizovani pristup u ginekološkoj i endokrinološkoj praksi.

U perspektivi, gen Nfkb1, kao i specifični inflamatorni putevi, koji imaju veze sa njim, mogli bi da postanu primarne mete za inovativne terapeutske intervencije. Krajnji cilj ovih terapija bio bi usporavanje starenja jajnika i produženje ukupnog reproduktivnog zdravlja žena.

(eKlinika.rs)