Mini-moždani udar je hitno medicinsko stanje koje nosi 34 odsto veći dugoročni rizik od demencije

Tranzitorni ishemijski napad (TIA), u narodu poznatija kao mini-moždani udar, dovodi se u vezu sa znatno većim dugoročnim rizikom od razvoja demencije, pokazalo je novo obimno istraživanje objavljeno u časopisu Neurology. Dugoročni rizik od demencije nakon tranzitornog ishemijskog napada ostaje nedovoljno razjašnjen, uprkos poznatom uticaju na kognitivne funkcije, navode istraživači. Cilj im je bio da, kako kažu, kvantifikuju stopu, relativni rizik i vremenski tok nastanka demencije nakon TIA, u poređenju sa odgovarajućom referentnom populacijom (kontrolnom grupom) i osobama koje su pretrpele moždani udar.

Mini-moždani udar je ozbiljno upozorenje i najava težeg udara

Mini-moždani udar nastaje kada se dotok krvi u deo mozga privremeno prekine, što dovodi do pojava simptoma nalik onima kod klasičnog moždanog udara. Iako se ovi simptomi obično povuku u relativno kratkom roku, reč je o hitnom medicinskom stanju koje često služi kao ozbiljno upozorenje i najava težeg moždanog udara.

Preporučujemo

Istraživački tim analizirao je zdravstvene podatke prikupljane tokom 20 godina kako bi ispitao vezu između tranzitornog ishemijskog napada i kasnijeg razvoja demencije. U studiju je bilo uključeno više od 110.000 pacijenata prosečne starosti 70 godina (od kojih su polovinu činile žene) koji su prvi put doživeli TIA, pri čemu niko od njih ranije nije imao dijagnostikovan moždani udar niti demenciju.

Radi preciznosti, svaki pacijent sa TIA upoređen je sa osobom iz opšte populacije sličnih karakteristika koja nije imala moždane udare. Pored toga, naučnici su uporedili i oko 100.000 osoba nakon tranzitornog ishemijskog napada sa pacijentima koji su pretrpeli prvi pravi moždani udar, kako bi procenili razlike u riziku.

Rizik ostaje povišen tokom naredne dve decenije

Tokom višegodišnjeg perioda praćenja, demencija je dijagnostikovana kod 19,3 odsto osoba koje su imale mini-moždani udar, u poređenju sa 15,2 procenata u grupi bez ovog zdravstvenog problema. Nakon što su u obzir uzeti svi zdravstveni i demografski faktori, naučnici su izračunali da tranzitorni ishemijski napad nosi 34 odsto veći ukupni rizik od razvoja demencije:

- U prvoj godini nakon mini-moždanog udara rizik je bio najveći - čak 75 odsto veći u odnosu na kontrolnu grupu

- Tokom narednih 20 godina, rizik je ostao kontinuirano povišen.

- Važan nalaz ove studije jeste to što se povišeni rizik ne gubi nakon tog prvog, ranog perioda, već ostaje prisutan dugoročno. Ipak, mora se naglasiti da povišeni rizik ne znači da će svaka osoba, koja doživi mini-moždani udar, nužno razviti demenciju. Većina učesnika u našem istraživanju nije razvila ovaj poremećaj - ističe autor studije autor studije Raed Joundi, profesor na McMaster University.

Ipak, rezultati jasno ukazuju na to da bi kognitivnom zdravlju pacijenata, nakon preživljenog prolaznog ishemijskog napada, moralo da se posveti znatno više pažnje u sklopu dugoročnog medicinskog praćenja.

Upozoravajući simptomi i rani signali

Simptomi mini-moždanog udara često se preklapaju sa simptomima klasičnog moždanog udara i to su:

• Iznenadna slabost ili utrnulost jedne strane tela
• Vrtoglavica i gubitak ravnoteže
• Jaka glavobolja bez jasnog uzroka
• Poteškoće sa govorom i razumevanjem
• Iznenadne promene ili gubitak vida.

Prema podacima American Stroke Association, gotovo 20 odsto ljudi kod kojih se sumnja na tranzitorni ishemijski napad doživi pravi moždani udar u roku od 90 dana.

Autori napominju da je studija bila opservacionog karaktera, što znači da potvrdno dokazuje postojanje veze, ali ne i direktnu uzročno-posledičnu vezu. Jedno od ograničenja istraživanja bilo je i to što naučnici nisu imali detaljne snimke mozga niti rezultate kognitivnih testova, zbog čega nije bilo moguće precizno utvrditi koji su se specifični tipovi demencije razvili kod obolelih pacijenata.

(eKlinika.rs)