Medicinski informativni portal
Naslovna / Ishrana

Prerađena hrana uzrokuje dve ozbiljne bolesti i smrt

Priredio/la: I. V.
17:00 - 14. 09. 2022.

Trenutno vlada „epidemija“ mladih pacijenata kojima je dijagnostikovan karcinom, a lekari poručuju da uzroke treba tražiti u hrani koja pravi poremećaj ćelija i bakterija u našem telu

Previše obrađena hrana Previše obrađena hrana uzrokuje nekoliko ozbiljnih oboljenja, pa i smrt Foto: Shutterstock

Prerađena hrana dovodi se u vezu sa razvojem srčanih oboljenja, raka i smrti, dokazuje nova studija, dok su prethodna istraživanja pokazala da loša ishrana može da bude uzrok jedne od 5 smrtnih slučajeva u svetu. Zbog toga naučnici ističu da hrana koju jedemo može da igra mnogo veću ulogu, odnosno da ima ogroman uticaj na zdravlje i dugovečnost nego što mnogi ljudi mogu to i da zamisle.

Prerađena hrana predstavlja veći rizik od razvoja kolorektalnog raka

Nedavno su istraživači sa Tufts University otkrili da ishrana bogata ultra-prerađenim namirnicama dovodi osobu u veći rizik od razvoja kolorektalnog raka. Drugi tim italijanskih istraživača ukazuje da ljudi sa najlošijim kvalitetom ishrane i najvišim nivoom konzumiranja ultra-prerađene hrane imaju veći rizik od smrti svih uzroka i kardiovaskularne smrti. U stvari, prethodna istraživanja navode da se 1 od 5 smrtnih slučajeva širom sveta može sprečiti ako se poboljša ishrana. Sada, dve nove studije nedavno objavljene u časopisu The BMJ ispituju efekte ultra-prerađene hrane na određena zdravstvena stanja.

Istraživači su otkrili da ishrana bogata ultra-prerađenom hranom povećava rizik od raka debelog creva kod muškaraca, na primer. Druga studija istraživačkog tima iz IRCCS Neuromed u Italiji, navodi da odrasli sa najnižim kvalitetom ishrane i najvećom potrošnjom ultra-prerađene hrane imaju povećan rizik od srčanih bolesti i smrti.

Šta je previše obrađena ili ultra-prerađena hrana?

Ultra-prerađena hrana podrazumeva proizvode napravljene u industrijskom okruženju od sastojaka koji su uglavnom ili u potpunosti napravljeni u laboratoriji, ili ekstrahovani iz hrane, a u fokus istraživanja došla je otkako je dokazano da ovakva hrana izaziva srčana oboljenja, karcinom i smrt. Analize su takođe pokazale da je ultra-obrađena hrana uzrok povećanja telesne težine, posebno kod žena.

Uopšteno govoreći, ultra-prerađena hrana može da se identifikuje u proizvodu ako je bar jedna stavka na listi sastojaka karakteristična za grupu ultra-prerađene hrane, koja je definisana sledećim:

  • sastojci koji se obično nalaze u prerađenoj hrani, kao što su šećeri, masti i konzervansi
  • aditivi dizajnirani da imitiraju prirodnu neprerađenu hranu
  • pojačivači ukusa, boje i drugi aditivi
  • sastojci napravljeni sintezom sastojaka hrane, kao što su maltodekstrin, kukuruzni sirup sa visokim sadržajem fruktoze, modifikovani skrob i hidrogenizovane masti.

Primeri ultra-prerađene hrane su:

  • gazirana pića i zaslađeni sokovi
  • sportska i energetska pića
  • energetske pločice (bar)
  • instant krem čorbe i supe
  • margarin
  • masovno proizvedeni i pakovani hleb i pekarski proizvodi napravljeni od hidrogenizovanih masti, šećera i aditiva
  • unapred pripremljena jela kao što su pica, viršle, pileći medaljoni i riblji štapići
  • formule za dojenčad
  • pića za zamenu obroka
  • sladoled
  • bombone
  • voćni, zaslađeni jogurt.

Dr Fang Fang Zhang, profesorka na Tufts University i jedan od autora studije o kolorektalnom karcinomu podseća da u ultra-prerađenu hranu spada i prerađeno meso, koje ima malo dijetalnih vlakana.

Previše obrađena hrana uzrokuje gojaznost, karcinome, visok krvni pritisak i holesterol

Rak debelog creva ili rak rektuma jedan je od vodećih uzroka smrti od raka i kod muškaraca i kod žena. Prethodne studije povezale su ultra-prerađenu hranu sa većim rizikom od gojaznosti, visokog krvnog pritiska, holesterola i nekih karcinoma, a nekoliko istraživanja procenilo je povezanost između unosa ultra-obrađene hrane i rizika od raka debelog creva.

– Faktori rizika od raka debelog creva u ishrani odnose se na visoku potrošnju crvenog i prerađenog mesa i malu količinu dijetetskih vlakana i celih žitarica. Sadrži visok nivo dodatih šećera, što doprinosi gojaznosti, poznatom faktoru rizika za kolorektalni karcinom. Sve to nas je motivisalo da proučavamo povezanost između konzumiranja ultra-obrađene hrane i rizika od raka debelog creva u populaciji odraslih u SAD – objasnila je dr Zhang.

Analizirajući podatke više od 3.200 slučajeva kolorektalnog karcinoma, istraživači su otkrili da muškarci, koji su jeli najviše ultra-obrađene hrane, imaju 29 odsto veći rizik od razvoja kolorektalnog karcinoma od onih koji nisu mnogo konzumirali previše obrađenu hranu.  Međutim, isto tako su naglasili da nema korelacije između ukupne potrošnje previše obrađene hrane i povećanog rizika od raka debelog creva kod žena. Pored toga, naveli su i da određene vrste ultra-obrađene hrane stavljaju i muškarce i žene u veći rizik od raka debelog creva. Na primer, muškarci koji jedu više gotovih proizvoda od mesa, živine ili morskih plodova i piju napitke  zaslađene šećerom imali su veći rizik od razvoja karcinoma, kao i žene koje su jele brzu i prženu hranu.

Epidemija mlađih od 45 godina kojima je dijagnostikovan rak debelog creva

Dr Anton Bilchik, šef Odeljenja opšte hirurgije u Saint John’s Cancer Institute u Santa Moniki  smatra da je ova studija „fascinantna“.

– Svakako smo znali za veći rizik od kolorektalnog karcinoma, koji može da uzrokuje prerađena  hrana kao što je slanina i drugi prerađeni proizvodi, a što može da bude povezano sa konzervansima i nitratima u crvenom mesu. Ali, ovo je zaista prva studija koja opisuje ultra-obrađenu hranu. Ono što je fascinantno u vezi sa onim što učimo, ne samo iz ove studije, već i iz drugih, jeste da dobro poznati faktori rizika, kao što su gojaznost, dijabetes, pušenje… nisu jedini  koji utiču na povećan rizik kod kolorektalnog karcinoma  – istakao je dr Bilchik, podsećajući da trenutno vlada epidemija mladih pacijenata kojima je dijagnostikovan rak debelog creva mlađih od 45 godina. 

– Rak debelog creva sve češći je među mladim ljudima, mnogo više nego bilo koji drugi karcinom, i svaki onkolog, i medicinski i hirurški, prilično je zbunjen ovom ogromnom promenom. Jedino prihvatljivo objašnjenje se odnosi upravo na ono što obrađuje ova studija, a to je povećana upotreba prerađene hrane i poremećaj ćelija i bakterija u našem telu, kao i imunih ćelija koje pomažu u borbi protiv raka ili smanjuju šanse za razvoj karcinoma – objasnio je dr Bilchik.

Zbog kardiovaskularnih bolesti premine trećina populacije

Istraživači procenjuju da su kardiovaskularne bolesti odgovorne za 32 odsto svih smrtnih slučajeva u svetu svake godine, a kliničari već neko vreme znaju da ishrana igra važnu ulogu u prevenciji kardiovaskularnih bolesti. Naučni tim otkrio je da su ljudi sa najnižim kvalitetom ishrane, kao i oni koji konzumiraju najviše previše obrađene hrane bili izloženi najvećem riziku od smrti svih uzroka i kardiovaskularne smrti.

TEME:
Vaš komentar nam je dragocen!

Ostavite odgovor

Send this to a friend