Rak kostne srži postaje izlečiva bolest, pod uslovom da se savremena terapija primeni u prvoj liniji lečenja

Multipli mijelom je maligna bolest koštane srži - rak plazmocitnih ćelija koštane srži. Ova teška hematološka bolest, koja je nekada važila za neizlečivu, dovodi do oštećenja kostiju i bolova, anemije, slabljenja imuniteta, problema sa bubrezima. Na nedavno održanom samitu Internacionalnog društva za multipli mijelom, pojedini stručnjaci govorili su o mogućnosti funkcionalnog izlečenja kod dela pacijenata, ukoliko se najsavremenija terapija primeni odmah u prvoj liniji lečenja.

Revolucionarna terapija

Lekari hematolozi kažu da se razvoj terapijskog pristupa deli na period do 2015. godine i standardne hemioterapije i period od 2015. godine. Povodom meseca podizanja svesti o multiplom mijelomu, vodeći srpski stručnjaci poručuju da je, zahvaljujući revolucionarnim terapijama, paradigma o ovoj bolesti trajno izmenjena.

Preporučujemo

Savremene terapije mogu da dovedu do dugotrajnih remisija, a bolest može da postnane hronično kontrolisano stanje. Primena inovativnih lekova, poput monoklonskih antitela, odmah po postavljanju dijagnoze, omogućava pacijentima dugotrajnu remisiju (period bez simptoma bolesti). 

Dobra i na vreme primenjena terapija sprečava invaliditet, štiti od nepovratnih oštećenja bubrega i kostiju, što je ključno za radno sposobnu populaciju, koja čini čak 43 odsto obolelih u Srbiji. Multipli mijelom je drugi po učestalosti hematološki malignitet. Prema podacima "Batuta", 520 osoba svake godine dobije dijagnozu ove bolesti koja u bitnoj meri narušava kvalitet života. Pacijenti se nekada bore sa jakim bolovima, mogući su iznenadni prelomi kostiju.

Srbija kao centar hematologije

Poseban značaj za domaću medicinu ima sastanak koji će 13. i 14. marta biti održan u Beogradu. Prvi put Srpska mijelomska grupa biće domaćin vodećim svetskim ekspertima iz Internacionalnog društva za multipli mijelom. I pored velikog napretka terapije, i dalje ima dosta izazova kada je u pitanju pravovremena dijagnostika.

Pacijenti se žale na anemiju, umor, bolove u leđima koje često pogrešno pripisuju starosti ili degenerativnim promenama na kičmi. Hematolozi kažu da je zato veoma bitno da lekari u primarnoj zdravstvenoj zaštiti prepoznaju znake multiplog mijeloma kao što su povišena sedimentacija i povišene vrednosti kreatinina. Stručnjaci kažu da se mnogi pacijenti prvo jave nefrologu zbog slabljenja bubrežne funkcije i tek potom saznaju da zapravo imaju multipli mijelom.

Terapija je potrebna odmah u prvoj liniji lečenja

Bitno je da se bolest otkrije na vreme i da počne što pre lečenje. Predsednica aktiva za multipli mijelom Srbije prof. dr Jelena Bila kaže da savremeni pristup lečenju obuhvata primenu najefikasnije terapije u prvoj liniji lečenja koja omogućava pacijentima dugotrajnu remisiju, s krajnjim ciljem da bolest preraste u dobro kontrolisano hronično stanje i omogući pacijentima životni vek jednak prosečnoj dužini života opšte ljudske populacije.

- Od 2024. godine dostupna je savremena terapija u recidivu bolesti, ali potrebna je najefikasnija terapija i kod novodijagnostikovanih bolesnika. Potrebne su nam savremene terapijske opcije kao što su monoklonska antitela za novodijagnostikovani multipli mijelom kako bi lečenje bilo optimalno, sa dubokom i dugotrajnom remisijom, sa mogućnošću funkcionalnog izlečenja - kaže prof. dr Bila.

Terapija u dnevnim bolnicama

Savremeno lečenje u Srbiji u centrima u Beogradu, Kragujevcu i drugim gradovima omogućava pacijentima da primaju terapiju u dnevnim bolnicama i brzo se vrate svojim porodicama i poslu.

Prof. dr Olivera Marković, načelnica Kliničkog odeljenja za hematologiju i onkologiju KBC "Zvezdara", navodi da multipli mijelom može da ima težu kliničku sliku od ostalih hematoloških maligniteta.

- To je maligno oboljenje koštane srži koje se karakteriše nekontrolisanim umnožavanjem plazmocita, belih krvnih zrnaca čija je funkcija da luče antitela, tzv. imunoglobuline, i štite telo od virusnih infekcija i razvoja tumora. Umesto toga, kod multiplog mijeloma se uz nekontrolisano umnožavanje malignih plazmocita stvaraju velike količine nefunkcionalnih imunoglobulina koji dovode do kliničkih manifestacija kao što su anemija, oštećenje bubrežne funkcije, infekcije, oštećenja kostiju praćena spontanim prelomima i hroničnim bolom – objašnjava dr Marković.

Ključno je da se bolest otkrije na vreme

Prof. dr Predrag Đurđević, načelnik Klinike za hematologiju Univerzitetskog kliničkog centra Kragujevac, ističe da je ključno da se bolest otkrije na vreme.

- Preporuka je da se jednom do dva puta godišnje urade laboratorijske analize krvi. U slučaju da rezultati pokažu izraženu anemiju, povišene vrednosti ukupnih proteina, visoku sedimentaciju ili nalaze oslabljene bubrežne funkcije, a pacijent se žali na zamor, malaksalost, bol u kostima i učestale infekcije, izabrani lekar treba da posumnja na multipli mijelom i uputi pacijenta kod hematologa na dalje analize i preglede  - savetuje dr Đurđević.

(eKlinika)