Medicinski informativni portal
Naslovna / Zdravlje

„Terminator“ je jedan od najsmrtonosnijih oblika raka – otkriveno kako se boriti protiv njega

Priredio/la: I. V.
15:00 - 26. 08. 2022.

Samo 3 procenata pacijenata sa ovom vrstom karcinoma može da živi duže od pet godina, ali nadu daju novootkrivene terapije koje uništavaju ćelije raka i produžavaju život pacijenata

terminator Samo 3 procenata pacijenata sa ovom vrstom karcinoma može da živi duže od pet godina Foto: Shutterstock

„Terminator“ je ime koje se među lekarima koristi za jedan od najsmrtonosnijih oblika raka –  glioblastom multiforme tumor mozga (GBM). To je retka bolest, sa oko 28.000 slučajeva dijagnostikovanih svake godine u EU i SAD, za koju se zna, da uprkos lečenju, oboleli ne mogu da prežive više od 12 meseci. Manje od 30 odsto odraslih sa dijagnozom GBM preživi godinu dana nakon dijagnoze, a samo 3 procenata pacijenata živi duže od pet godina. Otud i potiče naziv „terminator“, ali, dobra vest je da su naučnici otkrili kako razgradnja šećera može da uništi ćelije raka, a njihovo otkriće objavljeno je u časopisu Cancers. 

Precizna resekcija tumora može značajno da produži život pacijenata

Trenutni standardni tretman za multiformni glioblastom sastoji se od operacije praćene radio i hemoterapijom. GBM hirurgija je potpomognuta upotrebom fluorescentnih fotosenzibilizatora, lekova koji se konvencionalno koriste za fotodinamičku terapiju. Jedan takav je Protoporphyrin IX (PpIX) koji može precizno da vodi resekciju GBM jer se njegov prolek 5-ALA veoma specifično akumulira u lezijama karcinoma. Ovo je sada standardna praksa u resekciji GBM, koju su odobrile i Američka uprava za hranu FDA i lekove i Evropska agencija za lekove EMA, jer precizna resekcija tumora može značajno da poveća preživljavanje pacijenata.

Naučnici sa Institute of Cancer Research na Oslo University Hospital, zajedno sa kolegama iz NCSR Demokritos iz Atine otkrili su da je, osim što je fotosenzitivan, lek 5-ALA je takođe moćan inhibitor glikolitika, enzim laktat dehidrogenaza (LDH). Ovo je veoma važan nalaz jer većina tumorskih ćelija crpi energiju iz glikolize (proces koji razgrađuje glukozu do pirogrožđane kiseline), za razliku od zdravih ćelija koje energiju uglavnom dobijaju disanjem. Prekid glikolize u ćelijama raka može da ih natera da umru jer nisu u stanju da pokriju svoje energetske potrebe iz drugih izvora. Pokazalo se da je ovo dobro uspostavljen pristup u terapiji raka, a LDH je identifikovan kao vredna meta u mnogim strategijama protiv karcinoma.

„Terminator“ je neizlečiv i smrtonosan karcinom, ali, nove metode lečenja pokazale su iznenađujuće rezultate

Prednost 5-ALA leka kao inhibitora LDH, a samim tim i glikolize, odnosno razgradnje glukoze, je u tome što se specifično akumulira u multiformnom glioblastomu, čak desetine puta više nego u normalnim ćelijama. Otuda dolazi do poremećaja razgradnje „šećera“ u ćelijama tumora što može da dovede do njihovog propadanja. Otkriće ovog procesa tako otvara nove puteve za lečenje multiformnog glioblastoma tumora mozga i potencijalno za druge vrste raka.

Vođa istraživačkog tima dr Theodossis Theodossiou ne krije da među članovima naučnog tima vlada oduševljenje što su otkrili ovo alternativno svojstvo 5-ALA leka.

– Činjenica da je 5-ALA odobren za otkrivanje malignih glioma i GBM čini naše nalaze vrednijim i lakšim za kliničku primenu. U svrhu otkrivanja, lek 5-ALA se primenjuje na pacijente samo nekoliko sati, što nije dovoljno da ubije ćelije raka poremećajem glikolize. Međutim, produžena primena, u trajanju od jednog ili nekoliko dana može da dovede do iznenađujućih rezultata u bolesti koja je trenutno neizlečiva i smrtonosna – naglasio je dr Theodossiou.

TEME:
Vaš komentar nam je dragocen!

Ostavite odgovor

Send this to a friend