Veći rizik za razvoj sepse imaju osobe koje odlažu lečenje zubnih infekcija, upozorava dr Ivana Mavrak

Ozbiljna, nelečena infekcija u ustima može da izazove razvoj sepse - stanja kada naše telo pređe u opasan režim borbe protiv infekcije, koje zahteva hitnu medicinsku pomoć. Zbog infekcije, sepsa može da se razvije bilo gde u telu, pa i u ustima, unutar i ispod zuba, ako se zub pokvari ili slomi. Unutar zuba nalazi se pulpa koja ima krvne sudove, vezivno tkivo i nerve. Kada se infekcija javi bakterije mogu da se „iskradu” iz zuba i uđu u kost ili tkivo ispod zuba, što može da izazove zubni apsces. Širom sveta, kako navodi statistika, trećina ljudi koji dobiju sepsu ne preživi. Čak i ako prežive, mogu da imaju trajne probleme, kao što su osećaj velikog stresa (PTSP), konstantni bol i stalni umor.

Preporučujemo

Bolesti usta i zuba mogu da imaju uticaj na opšte zdravlje organizma

Svetska Stomatološka Federacija definiše oralno zdravlje kao „višestruko i višeznačajno, koje uključuje sposobnost govora, osmeha, mirisa, ukusa, dodirivanja, žvakanja, gutanja i prenošenja niza emocija kroz izraze lica bez boli, nelagodnosti i bolesti kraniofacijalnog kompleksa.“

- Prevedeno na rečnik prakse oralno zdravlje podrazumeva da u ustima ne bole ni zubi, ni gingiva, i sve što je meko tkivno, da nema lošeg zadaha, krvarenja, da je pljuvačke taman koliko treba, ni malo, ni previše. Zubi da su prirodni ili veštački (krunice,mostovi, implanti, proteze) i kao takvi da su u dobrom stanju. Da proteze koje se vade ne stvaraju probleme bola, crvenila ili infekcija. Jasno je da se sve pomenuto razlikuje od osobe do osobe, stoga u praksi možemo govoriti o gradacijama oralnog zdravlja - objašnjava u razgovoru za eKlinika portal specijalista dentalne medicine dr Ivana Mavrak.

Bakterije poreklom od zuba ili paradontalnog tkiva mogu da izazovu niz komplikacija i dovedu u opasnost život pacijenta 

Oralno zdravlje je i deo opšteg zdravlja organizma, i taj put je dvosmeran, priča nam dr Mavrak. Oboljenja usta i zuba mogu da imaju uticaj na opšte zdravlje organizma, i oboljenje jednog ili više organa organizma ima uticaj na plan, tok, prognozu, i ishod i uspeh lečenja oboljenja u usnoj duplji.

- Na primer, prilikom planiranih operacija na srcu ili njegovim krvnim sudovima situacija u ustima pacijenta treba da bude sanirana, prema onoj definiciji oralnog zdravlja, pa se sprovodi radikalan pristup da se zubi sa neizvesnom prognozom lečenja moraju izvaditi. Znači, to može biti jedan, a najčešće više zuba koji se vade. Ovaj pristup jeste  radikalan, ali medicinski opravdan jer bakterije poreklom od zuba ili paradontalnog tkiva sa neizvesnom prognozom mogu izazvati niz komplikacija na opštem planu organizma koje neposredno dovode život pacijenta u opasnost - naglašava dr Mavrak navodeći da je baš zato važno da osvestimo da je oralno zdravlje deo opšteg zdravlja.  Svedoci smo, kako kaže, svakodnevnice da oralno zdravlje i dalje teži da se pozicionira kao deo opšteg zdravlja. Najkraći put ka tome jeste da se prihvati činjenica da je zub deo tela koji ima svoju funkciju i estetiku, i da ga tako i doživljavamo.

Kako se šire odontogene infekcije?

- Jedna od veoma značajnih karakteristika odontogenih infekcija (infecija koje su poreklom od zuba) jeste mogućnost njihovog širenja iz jednog anatomskog prostora u drugi. Do propagacije (širenja) infekcije uglavno dolazi kod pacijenata sa smanjenom opštom otpornošću organizma, uz istovremeno povećanu virulenciju bakterija. Ove infekcije se najčešće šire putem rastresitog vezivnog tkiva, koje povezuje susedne anatomske prostore ili duž facsija i mišića. Pored pomenutog načina, odontogene infekcije se mogu širiti i preko krvnih i limfnih sudova. Ukoliko infekcija progredira, jaka je, ili imuni sistem oslabljen, može doći do širenja infekcije po organizmu, sistemske reakcije upale organizma odnosno sepse - pojašnjava sagovornica eKlinika portala i kaže da to znači da se bakterije razmnožavaju u krvi, putem nje dolaze u udaljenje organe i oslobađaju toksine.

Veći rizik za nastanak sepse, kako ističe dr Ivana Mavrak, imaju osobe koje odlažu lečenje zubnih infekcija i bolesti paradontalnog tkiva, osobe sa hroničnim oboljenjima srca, veštačkim srčanim zaliscima,oboljenima bubrega ili jetre, osobe koje boluju od dijabetesa koji nije pod kontrolom terapije, osobe sa oslabljenim imunitetom, osobe koje su na dugotrajnoj terapiji kortikosteroidima, ili osobe koje su podvrgnute hemioterapiji.

Blizina krvnih sudova povećava rizik od sistemskih komplikacija i razvoj sepse

Specifičnost rizika širenja infekcije poreklom od zuba jeste blizina krvnih sudova lica, vrata i mozga što povećava rizik od sistemskih komplikacija. Dr mavrak ističe da ukoliko osoba ima bol (bilo kog intenziteta i oblika) koji potiče od zuba, ili regije usta i lica, i razvijaju se i sledeći znaci:

- Povišena temperatura , ili drhtavica

- Otok koji se širi na vrat ili oko

- Otežano gutanje ili disanje

- Opštu slabost

- Ubrzan puls

- Nizak pritisak

- Konfuziju (zbunjenost) , pospanost

- Mučnina ili povraćanje...

to zahteva hitnu stomatološku i medicinsku intervenciju. Pojava opštih simptoma infekcije znači da je stanje medicinski hitno, upozorava dr Mavrak.

- Sprečavanje sepse poreklom od infekcija stomatognatog sistema ima više mera. Od onih koji se odnose na mere asepse i antisepse, koje se rutinski i svakodnevno sprovode u stomatološkoj ordinaciji i koje su temelj prevencije infekcija kako za pacijente, tako i za zaposlene, preko tačno datih podataka o zdravlju pacijenata i tačno uzetih anamnestičkih podataka od doktora stomatologije do adekvatnog uzročnog lečenja oboljenja u ustima uz konsultacije doktora drugih specijalnosti iz oblasti stomatologije ili opšte medicine. Zanemarivanje bilo koje mere ili karike u ovom procesu povećava rizik za razvoj i širenje infekcije iz usne duplje u druge delove organizma - naglašava sagovornica eKlinika portala.

Kako se održava optimalno oralno zdravlje?

Specijalista dentalne medicine dr Ivana Mavrak kaže da se sprečavanje oboljenja zuba i mekih tkiva odnosno održavanje optimalnog oralnog zdravlja postiže:

- Redovnim i svakodnevnim održavanjem oralne higijene (pranje zuba 2x dnevno, upoteba interdentalnog konca ili intradentalnih četkica, upotreba oralnih tuševa, upotreba čistača za jezik u skladu sa preporukom stomatologa kada postoji potreba za istim)

- Dva puta godišnje kontole kod stomatologa (u slučaju postojanja hroničnih oboljenja i češće). Obavestiti stomatologa ukoliko je u međuremenu došlo do promene zdravstvenog stanja osobe ili promene terapije

- Terapija ortodontskih nepravilnosti zuba i vilica u dečijem, adolescentskom , a po potrebi ili silom prilika i u odraslom dobu

- Pravilnim i korisnim higijensko dijetetskim navikama (tri glavna obroka, jedna ili dve užine u toku dana) radi sprečavanja pojave karijesa. Jedna od lošijih navika za oralno zdravlje i opšte zdravlje jeste neuobročenost. Sve slatke i slane prerađevine, kao i gazirane slatke i energetske napitke bi trebalo eliminisati iz ishrane

- Godinama unazad stomatologija pridaje značaj i psihičkom i psihološkom stanju pacijenata, jer se pokazalo da pojedine emocije i stanja ostavljaju posledice odnosno narušavaju zdravlje zuba i njihovog potpornog tkiva što se jasno može videti prilikom stomatološkog pregleda.

(eKlinika.rs)