Zašto lekovi za holesterol izazivaju bol u mišićima i kako to može da se spreči?

Milioni ljudi širom sveta oslanjaju se na statine - klasu lekova koji su zlatni standard u snižavanju holesterola i smanjenju rizika od srčanog i moždanog udara. Međutim, za značajan broj pacijenata ova terapija izaziva ozbiljne probleme - bolove u mišićima, slabost i izraženu netoleranciju na fizički napor. Međutim, sada su istraživači sa kanadskog McMaster University identifikovali imuni i metabolički mehanizam koji pokreće oštećenje mišićnog tkiva, menjajući dosadašnje pretpostavke o neželjenim efektima ove spasonosne terapije.

Problem koji pogađa do 29 odsto pacijenata

Nova studija naučnika sa McMaster University, objavljena u prestižnom časopisu Science Advances, konačno je otkrila biološki put koji objašnjava zašto se ovi neželjeni efekti javljaju. Ovo otkriće otvara vrata razvoju budućih terapija koje bi mogle da olakšaju podnošenje statina, uz potpuno očuvanje njihovih kardiovaskularnih benefita. Prema procenama, mišićni simptomi uzrokovani statinima pogađaju između 7 i 29 odsto ljudi koji uzimaju ove lekove.

Preporučujemo

- Statini su među najefikasnijim lekovima koje imamo za smanjenje rizika od kardiovaskularnih bolesti i sprečavanje rane smrti. Nažalost, neželjeni efekti na mišiće dovode do toga da mnogi pacijenti samoinicijativno smanje dozu ili potpuno prekinu lečenje. Želeli smo da razumemo zašto se to dešava i da li je moguće odvojiti te nuspojave od koristi koju lekovi za holesterol imaju - objašnjava glavni autor studije dr Jonathan Schertzer, profesor na Odeljenju za biohemiju i biomedicinske nauke na McMaster University.

Neočekivana veza između metabolizma i imuniteta

Predvođen autorima studije, istraživački tim Nazli Robin i Nicole Barra iz Schertzer Lab na McMaster University, otkrio je da statini mogu da poremete način na koji mišićne ćelije proizvode energiju, što posledično pokreće specifičan imuni odgovor unutar samih ćelija. Taj lokalizovani imuni odgovor i inflamacija na kraju dovode do oštećenja mišićnog tkiva.

U eksperimentima na laboratorijskim miševa i humanim mišićnim ćelijama, naučnici su uspeli da spreče najveći deo oštećenja mišića tako što su uspešno blokirali pomenuti imuni odgovor.

Korist koju lekovi za holesterol imaju može da se odvoji od nuspojava

Najuzbudljiviji nalaz ovog istraživanja jeste to što je mehanizam koji izaziva bol u mišićima potpuno nezavisan od mehanizma preko kojeg statini snižavaju holesterol u jetri. To znači da su mehanizam delovanja i mehanizam nuspojava razdvojeni, što otvara mogućnost da farmaceutska industrija u budućnosti razvije ciljane lekove, ili suplementaciju, koji bi blokirali upalu u mišićima, dok bi statini nesmetano nastavili da štite krvne sudove i srce pacijenta.

Iako su potrebna dodatna klinička istraživanja pre nego što se ovi laboratorijski nalazi pretoče u zvanične protokole za pacijente, studija je precizno mapirala nekoliko potencijalnih bioloških meta za razvoj novih lekova i rešavanje problema netolerancije na statine.

(eKlinika.rs)