Kod autoimunih bolesti poput multiple skleroze, T ćelije greškom napadaju delove tela kao da su patogeni. Foto: Shutterstock
Nove, retke T ćelije, koje imaju veze sa imunološkim poremećajima kao što su multipla skleroza, reumatoidni artritis i čak i astma otkrili su istraživači RIKEN Center for Integrative Medical Sciences (IMS), Kyoto University u Japanu i IFOM ETS u Italiji. Objavljena u časopisu Science, otkrića su omogućila novorazvijena tehnologija koju nazivaju ReapTEC, koja je identifikovala genetske pojačivače u retkim podtipovima T ćelija koje imaju veze sa specifičnim imunološkim poremećajima.
Otkriće ovih ćelija trebalo bi da pomogne u razvoju novih terapija lekovima za bolesti uslovljene imunitetom. Pomoćne T ćelije su neka vrsta belih krvnih zrnaca koje čine veliki deo imunog sistema. One prepoznaju patogene i regulišu imuni odgovor. Mnoge imunološki posredovane bolesti uzrokovane su abnormalnom funkcijom T ćelija. Kod autoimunih bolesti poput multiple skleroze, T ćelije greškom napadaju delove tela kao da su patogeni.
U slučaju alergija, T ćelije preterano reaguju na bezopasne supstance u okruženju poput polena, na primer. Istraživačima je poznato nekoliko uobičajenih T ćelija, ali nedavne studije pokazale su da postoje retki i specijalizovani tipovi T ćelija i da mogu da budu u vezi sa bolestima uslovljenim imunitetom.
Unutar svih ćelija, uključujući T ćelije, postoje regioni DNK koji se nazivaju „pojačivači“. Ova DNK ne kodira proteine. Umesto toga, kodira male delove RNK i pojačava ekspresiju drugih gena. Varijacije u DNK pojačivačima T ćelija tako dovode do razlika u ekspresiji gena, a to može da utiče na funkcionisanje T ćelija. Neki pojačivači su dvosmerni, što znači da se oba lanca DNK koriste kao šabloni za pojačivač RNK.
Istraživači iz nekoliko različitih laboratorija u RIKEN IMS, kao i kolege sa drugih instituta, udružili su se da razviju novu ReapTEC tehnologiju i traže veze između dvosmernih pojačivača T ćelija i imunoloških bolesti. Nakon analize oko milion ljudskih T ćelija, pronašli su nekoliko grupa retkih tipova T ćelija, koje čine manje od 5 odsto ukupnog broja. Primenom ReapTEC na ove ćelije identifikovano je skoro 63.000 aktivnih dvosmernih pojačivača.
Takođe, naučnici su uspeli da pokažu da pojedinačni pojačivači u određenim retkim T ćelijama imaju veze sa specifičnim imunološkim bolestima. Sve u svemu, među 63.000 dvosmernih pojačivača, uspeli su da identifikuju 606 koji se dovode u vezu sa 18 imunološki posredovanih bolesti. Na kraju, istraživači su uspeli da identifikuju neke od gena koji su mete ovih pojačivača koji izazivaju imunološke bolesti. Na primer, kada su aktivirali pojačivač koji je sadržao genetsku varijantu koja ima veze sa inflamatornom bolešću creva, rezultujuća pojačivačka RNK je pokrenula povećanje regulacije IL7R gena.
– Kratkoročno, razvili smo novu metodu genomike koju mogu da koriste istraživači širom sveta. Koristeći ovu metodu, otkrili smo nove tipove pomoćnih T ćelija, kao i gene koji se odnose na imunološke poremećaje. Nadamo se da će ovo znanje dovesti do boljeg razumevanja genetskih mehanizama koji leže u osnovi bolesti izazvanih ljudskim imunitetom – istakao je Yasuhiro Murakawa, voža istražvanja sa RIKEN Center for Integrative Medical Sciences (IMS).