Čak 64 odsto pacijenata na intenzivnoj nezi razvije bolničku anemiju: Kako dolazi do pada hemoglobina

Teško oboleli pacijenti često razvijaju anemiju tokom boravka u bolnici, bez obzira na to da li im je nivo hemoglobina bio nizak već pri prijemu ili je opao tokom lečenja. Iako naizgled deluje bezazleno u poređenju sa njihovim primarnim zdravstvenim problemima, gubitak krvi je direktnoj vezi sa nizom loših ishoda po pacijenta.

Bolnički stečena anemija je ozbiljna, često zanemarena pretnja

Istraživanje sprovedeno u bolnici na jugozapadu Floride pokazalo je da je 64 odsto pacijenata u jedinici intenzivne nege razvilo bolnički stečenu anemiju (HAA – hospital-acquired anemia), koju je istraživački tim definisao kao pad nivoa hemoglobina od 10 procenata ili više tokom boravka na intenzivnoj nezi. Takođe, boravak na intenzivnoj nezi bio je znatno duži kod ovih pacijenata nego kod onih koji nisu razvili bolnički stečenu anemiju.

Preporučujemo

Studija objavljena u časopisu American Journal of Critical Care (AJCC), sprovedena je u Lee Memorial Hospital u Fort Myersu na Floridi, bolnici za akutno zbrinjavanje sa 336 postelja osnovanoj 1916. godine. Ova ustanova je deo Lee Health sistema, neprofitne zdravstvene mreže usmerene na lokalnu zajednicu koja pruža zdravstvenu zaštitu širom jugozapadne Floride.

- Bolnički stečena anemija je ozbiljna, često zanemarena pretnja koja direktno produžava boravak na intenzivnoj nezi, povećava morbiditet i mortalitet. Kap po kap, epruvetu po epruvetu, medicinske sestre mogu da predvode inicijative za očuvanje krvi, smanje učestalost anemije i poboljšaju ishode lečenja pacijenata - naglasila je koautorka studije Darnella Adams, klinička medicinska sestra i predsednica bolničkog Saveta za istraživanje u sestrinstvu i praksu zasnovanu na dokazima.

Pad nivoa hemoglobina od 10 odsto ili više tokom boravka u intenzivnoj nezi

Pad nivoa hemoglobina je čest jatrogeni efekat hospitalizacije, naročito u jedinicama intenzivne nege. Gubitak krvi, bilo usled trauma, medicinskih procedura ili vađenja krvi za rutinske laboratorijske analize, jedan je od primarnih uzroka bolnički stečene anemije.

Istraživanje je započeto analizom uzorka medicinske dokumentacije za 151. pacijenta primljenog na intenzivnu negu tokom šestomesečnog perioda, od 1. januara do 30. juna 2024. godine. Nakon primene kriterijuma isključenja, poput primanja koncentrovanih eritrocita ili nedostatka uporednih laboratorijskih nalaza, tim je analizirao podatke za 108 pacijenata.

Imajući u vidu da kritično oboleli pacijenti, naročito oni stariji od 65 godina, već pri prijemu mogu da imaju niže početne vrednosti hemoglobina, istraživački tim je doneo konzervativnu definiciju bolnički stečene anemije: Bolnički stečena anemija je pad nivoa hemoglobina od 10 odsto ili više tokom boravka u jedinicama intenzivne nege.

Pri prijemu u jedinicama intenzivne nege 55 odsto pacijenata (59 od 108) ispunjavalo je kriterijume Američkog društva za hematologiju za anemiju. Od onih koji nisu bili anemični pri prijemu, više od polovine (55 procenata od 49 pacijenata) doživelo je pad hemoglobina ispod tih nacionalnih referentnih vrednosti tokom boravka na intenzivnoj nezi. Ukupno gledano, 64 odsto pacijenata razvilo je bolnički stečenu anemiju.

Preporuke za bolnice - kako sprečiti nepotreban gubitak krvi

Iako je studija definisala HAA kao pad nivoa hemoglobina od 10 odsto ili više, kod pacijenata sa bolnički stečenom anemijom zabeleženi su padovi i do 30 procenata. Nasuprot tome, kod pacijenata bez anemije prosečan pad hemoglobina iznosio je svega 4 odsto. Posebno zabrinjava nalaz da je više od 50 procenata pacijenata koji su ušli u intenzivnu negu sa normalnim nivoom hemoglobina razvilo bolničku anemiju do trenutka otpusta sa odeljenja. Ova pojava novonastale anemije naglašava agresivnu prirodu jatrogenog gubitka krvi u okruženju intenzivne nege.

Autori studije apeluju na uvođenje protokola za očuvanje krvi u bolnicama, predlažući tri ključne mere koje medicinsko osoblje može odmah da primeni:

1. Upotreba pedijatrijskih epruveta. Korišćenje epruveta manje zapremine za redovne laboratorijske analize kod odraslih pacijenata.
2. Zatvoreni sistemi za uzorkovanje. Uvođenje sistema koji vraćaju početni uzorak krvi u cirkulaciju umesto njegovog odbacivanja pre analize.
3. Racionalno davanje infuzija. Pažljivo doziranje tečnosti kako bi se izbegla hemodilucija (prividno i stvarno razređivanje krvi infuzionim rastvorima).

(eKlinika.rs)