Opasna infekcija kostiju najčešće počinje na koži ili rani: Evo kako prepoznati i sprečiti osteomijelitis

Kada bakterije ili gljivice zahvate koštanu srž nastaje osteomijelitis, ozbiljna infekcija koja najčešće počinje na koži, odnosno na mestu rane ili hirurškog zahvata. Zatim se putem krvotoka širi do kostiju, a ukoliko se ne leči na vreme može da dovede do trajnog oštećenja kostiju.

Šta je osteomijelitis?

Osteomijelitis predstavlja infekciju kostiju koja nastaje kada se bakterijska ili gljivična infekcija proširi na koštano tkivo. Ova bolest izaziva bolno oticanje koštane srži i može zahvatiti bilo koju kost u telu. Kod dece se najčešće javlja u kostima ruku ili nogu, dok se kod odraslih obično razvija u pršljenovima kičmenog stuba ili u kukovima.

Preporučujemo

Ako se ne prepozna i ne leči na vreme, osteomijelitis može da dovede do trajnog gubitka koštanog tkiva i nekroze, odnosno odumiranja tkiva.

Ko je u većem riziku da dobije osteomijelitis

Svako može da razvije infekciju koja dovodi do osteomijelitisa, ali veći rizik imaju osobe mlađe od 20 i starije od 50 godina, osobe sa otvorenim ranama nakon povreda, pacijenti koji su nedavno operisani, naročito nakon ugradnje proteza, šrafova ili pločica, osobe sa ubodnim ranama, kao i osobe sa dekubitusima.

Veći rizik postoji i kod osoba sa oslabljenim imunitetom, kao što su:osobe sa srpastom anemijom, osobe sa dijabetesom, naročito ako imaju ranice na stopalima, pacijenti koji uzimaju imunosupresive i oni na hemodijalizi.

Vrste osteomijelitisa

Postoji nekoliko oblika osteomijelitisa. Akutni osteomijelitis je najčešći oblik, koji se javlja kada se infekcija naglo proširi na kost. Vertebralni osteomijelitis zahvata pršljenove kičme, a hronični osteomijelitis nastaje kada infekcija nije u potpunosti izlečena i može ponovo da se pojavi mesecima ili čak godinama kasnije. Najbolji način da se ovo spreči jeste dosledno uzimanje celokupne terapije koju lekar propiše.

Simptomi i uzroci osteomijelitisa

Simptomi osteomijelitisa zavise od vrste infekcije i zahvaćene kosti, ali najčešće uključuju:

• povišenu telesnu temperaturu
• opšti osećaj slabosti i bolesti
• bol u kostima
• drhtavicu i znojenje
• mučninu i povraćanje
• promenu boje kože
• otok i upalu
• osećaj toplote na koži
• pojavu gnoja ili sekreta, naročito ako je infekcija blizu rane ili operisanog mesta.

Kod vertebralnog osteomijelitisa čest je bol u donjem delu leđa. Neke osobe sa hroničnim oblikom bolesti mogu da budu i bez simptoma.

Postavljanje dijagnoze

Dijagnoza se postavlja na osnovu kliničkog pregleda i dodatnih testova. Lekar će uzeti detaljnu anamnezu i pitati o simptomima, povredama, operacijama ili drugim bolestima. Za potvrdu dijagnoze koriste se analize krvi, rendgenski snimci, magnetna rezonanca, CT skener, ultrazvuk, scintigrafija kostiju i biopsija koštane srži.

Lečenje osteomijelitisa, prognoza i oporavak

Cilj lečenja je uklanjanje infekcije i sprečavanje trajnog oštećenja kostiju. Najčešće metode lečenja uključuju

• antibiotike, često prvo intravenski a zatim oralno, u trajanju od nekoliko nedelja
• antifungalne lekove kod gljivičnih infekcija, obično tokom više meseci
• lekove protiv bolova i upale
• punkciju radi drenaže gnoja
• hirurško lečenje, naročito kod teških slučajeva ili vertebralnog osteomijelitisa.

Oporavak može da traje dugo, ponekad i nekoliko meseci. Većina ljudi se potpuno oporavi ako se sa lečenjem započne na vreme. Važno je uzimati terapiju do kraja, čak i kada se simptomi povuku.

Moguće komplikacije osteomijelitisa

Osteomijelitis može da dovede do ozbiljnih komplikacija, uključujući stvaranje apscesa (gnojnih džepova), osteonekrozu (odumiranje kosti usled prekida dotoka krvi, što u retkim slučajevima može da zahteva amputaciju), kao i usporen rast kostiju kod dece.

Prevencija i život sa osteomijelitisom

Redovno pranje ruku, pravilno čišćenje rana i održavanje sterilnosti operisanih delova tela ključni su za prevenciju infekcije kostiju. Kod dubokih rana i povreda neophodno je hitno potražiti medicinsku pomoć.

Dosledno praćenje terapije i pravilna nega rana presudni su za sprečavanje ponovne infekcije. Ukoliko primetite znake infekcije, naročito nakon operacije, važno je odmah kontaktirati lekara.

(eKlinika)