Koliko brzo se širi rak pluća: Lekari opisuju kako izgleda tumor godinu dana posle dijagnoze

Iako je svaki slučaj specifičan, rak pluća ima potencijal da se izuzetno brzo širi kroz organizam. Bolest prvo zahvata delove tela u neposrednoj blizini pluća, pre nego što dospe do udaljenih organa poput kostiju ili mozga. Međutim, ukoliko lekari otkriju tumore u ranoj fazi, širenje karcinoma može značajno da se uspori ili potpuno zaustavi.

Šta pokazuje parametar VDT - vreme udvostručavanja volumena 

Do širenja raka pluća dolazi jer se maligne ćelije dele nekontrolisanom brzinom, grupišu u tumore i migriraju u druge delove tela putem krvnih sudova ili limfnog sistema. Istovremeno, ove ćelije nastavljaju da se umnožavaju i napadaju okolno zdravo tkivo, povećavajući i veličinu i broj tumora.

Preporučujemo

Kako bi procenili brzinu rasta i širenja tumora, lekari koriste parametar poznat kao vreme udvostručavanja volumena ili zapremine (VDT). Prema izveštaju objavljenom 2023. godine u časopisu Current Problems in Diagnostic Radiology, tumori raka pluća u proseku udvostruče svoju veličinu za manje od godinu dana.

Tumori se najpre šire na lokalna područja kao što su pleura ili plućna maramica, dijafragma i obližnji limfni čvorovi, dok se u uznapredovalim fazama mogu pronaći u kostima, mozgu, jetri i drugim organima.

Brzina širenja prema tipu raka pluća

Brzina napredovanja bolesti u velikoj meri zavisi od konkretnog tipa karcinoma, kao i od reakcije pacijenta na terapiju.

Mikrocelularni karcinom pluća (SCLC): Ovaj oblik raka pluća često se širi i metastazira veoma brzo. Prema podacima institucije Yale Medicine, čak 60 odsto  pacijenata sa ovim tipom dobije dijagnozu tek nakon što je tumor već metastazirao. U slučajevima udaljenih metastaza, SCLC može da zahvati nadbubrežnu žlezdu, limfne čvorove, mozak i kosti.

Nemikrocelularni karcinom pluća (NSCLC): Ovo je češći oblik bolesti i ne širi se tako brzo kao mikrocelularni. Oko 40 procenata pacijenata sa NSCLC dobije dijagnozu u metastatskoj fazi, navodi Yale Medicine, što znači da se kod većine ipak otkriva pre nego što zahvati udaljene organe. Najčešći podtip ovog raka - adenokarcinom, širi se sporije u poređenju sa ređim podtipovima, poput skvamoznog karcinoma. Ukoliko se ne leči na vreme, NSCLC može da se proširi na limfne čvorove, kosti, bubrege i druge organe.

Bolest po stadijumima i mogućnosti lečenja

Kako bi precizno odredili koliko se tumor proširio, lekari koriste podelu po stadijumima:

• Stadijum 0 - Ćelije raka su prisutne na površini pluća, ali još uvek nisu formirale tumor
• Stadijum 1 - Tumor je mali i ograničen isključivo na pluća.
• Stadijum 2 -  Tumor je veći ili su se ćelije raka proširile na obližnje limfne čvorove, pleuru i dijafragmu.
• Stadijum 3 - Karcinom se proširio na udaljenije limfne čvorove i okolne organe, poput perikarda (srčane maramice), a može rasti i dublje u pluća i grudni koš.
• Stadijum 4 - Nastupile su udaljene metastaze i rak se može pronaći u oba plućna krila, mozgu, kostima, jetri, kičmenom stubu i udaljenim limfnim čvorovima.

Iako se mnogi pacijenti dijagnostikuju tek u kasnijim fazama, savremena medicina raspolaže terapijama koje mogu efikasno da kontrolišu bolest. U ranim stadijumima lekari često mogu hirurški da uklone ili unište sve vidljive tumore i tako spreče dalje širenje. Čak i u 3. i 4. stadijumu, kada potpuno uklanjanje tumora nije moguće, dostupne su terapije koje usporavaju rast malignih ćelija i produžavaju život pacijenata.

(eKlinika.rs)