Mislimo da smo u punoj snazi do pedesete, ali telo ima drugi plan: Evo kada zapravo dostižemo vrhunac forme

Mnogi od nas veruju da su ozbiljan pad snage i kondicije rezervisani za duboku starost. Međutim, novo dugogodišnje istraživanje pokazuje da naš fizički vrhunac dolazi mnogo ranije nego što mislimo, a prvi znaci opadanja mogu da se jave već oko 35. godine, bez obzira na to koliko vežbamo. Ipak, iako starenje ne možemo da zaustavimo, način na koji starimo u velikoj meri zavisi od nas.

Mišići slabe pre nego što to primetimo

Starenje prirodno podrazumeva postepeni gubitak skeletne mišićne mase. Kod nekih ljudi to postaje vidljivo tek u šezdesetim godinama, kada dolazi do ograničenja pokretljivosti i izdržljivosti. Međutim, proces zapravo počinje mnogo ranije.

Ranija istraživanja na profesionalnim sportistima pokazala su da fizičke performanse, uprkos stalnom treningu, dostižu vrhunac oko 30. godine. To je navelo naučnike da posumnjaju da mehanizmi odgovorni za gubitak mišića počinju da deluju decenijama pre nego što postanu klinički značajni.

Ipak, sportisti nisu tipičan primer opšte populacije. Zato su istraživači želeli da ispitaju kako se fizičke sposobnosti menjaju kod „običnih“ ljudi tokom života.

Istraživanje koje je trajalo 47 godina

Naučnici su analizirali podatke iz švedske studije o fizičkoj aktivnosti i kondiciji, u kojoj se nekoliko stotina ispitanika prati još od 1974. godine, kada su imali 16 godina.

Isti učesnici testirani su u pet navrata tokom gotovo pet decenija, sa 16, 27, 34, 52 i 63 godine. Ovakav longitudinalni pristup, koji prati iste ljude kroz vreme, pruža precizniji uvid u to kako se fizičke sposobnosti menjaju, za razliku od studija koje posmatraju različite starosne grupe u jednom trenutku.

Rezultati su pokazali da su ranija istraživanja verovatno potcenila brzinu opadanja fizičkih sposobnosti sa godinama.

Kada smo najjači, a kada počinje pad

Kod muškaraca i žena mišićna izdržljivost i procenjeni maksimalni aerobni kapacitet dostižu vrhunac između 26. i 36. godine. Nakon toga sledi postepeni pad:

• u početku od 0,3 do 0,6 procenata godišnje
• kasnije i do 2,5 procenata godišnje

Brzina opadanja bila je slična kod oba pola.

Razlike su primećene u mišićnoj snazi. Muškarci su vrhunac dostizali oko 27. godine, a žene oko 19. godine. Nakon toga je usledio pad sličnim tempom kod oba pola, najpre 0,2 do 0,5 procenata godišnje, a kasnije 2 procenta ili više godišnje.

Do 63. godine, ukupni pad fizičke sposobnosti u odnosu na lični maksimum kretao se između 30 i 48 procenata.

Dobra vest: možemo da usporimo pad

Iako vrhunac fizičke forme ne možemo da pomerimo niti da zaustavimo biološki sat, redovna fizička aktivnost značajno utiče na brzinu opadanja.

Osobe koje su bile fizički aktivne već sa 16 godina zadržale su viši aerobni kapacitet, bolju mišićnu izdržljivost i veću snagu tokom čitavog perioda praćenja. Ali poruka nije namenjena samo mladima.

Ispitanici koji su postali aktivniji tek u odraslom dobu uspeli su da poboljšaju svoje fizičke sposobnosti za oko 10 procenata. To znači da čak i ako nismo bili sportski tip u mladosti, nikada nije kasno da počnemo.

Kako ističe autorka studije Marija Vesterštol sa Instituta Karolinska:

– Nikada nije kasno da počnemo da se krećemo. Naše istraživanje pokazuje da fizička aktivnost može da uspori opadanje performansi, čak i ako ga ne može u potpunosti zaustaviti.

Istraživači sada žele da otkriju zašto većina ljudi dostiže svoj fizički vrhunac oko 35. godine i zbog čega vežbanje može da uspori, ali ne i potpuno zaustavi pad sposobnosti.

Studija je objavljena u stručnom časopisu Journal of Cachexia, Sarcopenia and Muscle.

(eKlinika.rs)