Bakterija koju mnogi imaju u crevima može da doprinese nastanku raka debelog creva: Naučnici otkrili kako

U našim crevima žive milijarde bakterija, od kojih su mnoge korisne i neophodne za zdravlje. Međutim, pojedine mogu da proizvode toksine koji oštećuju creva i podstiču razvoj ozbiljnih bolesti. Naučnici su sada otkrili kako jedna od tih bakterija započinje proces koji može da doprinese nastanku raka debelog creva. Ovo otkriće moglo bi da otvori put novim načinima prevencije.

Gotovo dve decenije naučnici pokušavaju da razjasne kako bakterija Bacteroides fragilis, koja može da bude prisutna i u crevima potpuno zdravih ljudi, doprinosi razvoju raka debelog creva. Istraživači sa Univerziteta Džons Hopkins sada su pronašli važan deo odgovora.

U istraživanju objavljenom u prestižnom naučnom časopisu Nature identifikovali su protein koji omogućava bakterijskom toksinu da se veže za ćelije creva i započne njihovo oštećenje.

Da li to znači da bakterija u crevima može da izazove rak?

Prema podacima istraživača, bakterija Bacteroides fragilis može da bude prisutna u crevima do 20 odsto zdravih ljudi. Međutim, važno je naglasiti da njeno prisustvo ne znači da će osoba oboleti od raka debelog creva. Problem predstavljaju određeni sojevi ove bakterije koji proizvode toksin poznat kao BFT.

Ovaj toksin može da ošteti zaštitnu barijeru creva, podstakne zapaljenske procese i stvori uslove koji pogoduju razvoju tumora. Da bismo razumeli zašto je ovo važno, treba znati da unutrašnjost naših creva prekriva sloj ćelija koje su međusobno čvrsto povezane. One predstavljaju svojevrsni zaštitni zid koji sprečava neželjeni prolazak bakterija i drugih štetnih materija u okolno tkivo.

Kada toksin naruši te veze, zaštita slabi, a dugotrajna upala može da doprinese promenama koje povećavaju rizik od razvoja malignih bolesti.

Naučnici otkrili kako bakterijski toksin napada creva

Istraživači su ustanovili da se toksin prvo vezuje za protein nazvan klaudin-4, koji učestvuje u održavanju čvrstih veza između ćelija creva. Tek nakon tog vezivanja toksin može da pokrene oštećenje drugog važnog proteina, E-kadherina, koji pomaže ćelijama da ostanu povezane.

Jednostavnije rečeno, naučnici su otkrili mesto preko kojeg toksin započinje napad na zaštitnu barijeru creva. Ovo saznanje omogućilo im je da naprave svojevrsnu molekularnu zamku koja privlači toksin i sprečava ga da se veže za ćelije.

U eksperimentima na miševima takav pristup uspešno je zaštitio crevno tkivo od oštećenja izazvanog toksinom. Ipak, to još nije lek protiv raka debelog creva. Nije dokazano da ova metoda sprečava nastanak tumora, niti da je bezbedna i efikasna kod ljudi.

Šta ovo otkriće znači za svakog od nas?

Najvažnija poruka istraživanja jeste da zdravlje creva ne zavisi samo od toga koje bakterije u njima žive, već i od toga kako pojedini mikroorganizmi deluju na naše ćelije. Otkriće bi u budućnosti moglo da pomogne naučnicima da razviju metode kojima bi se štetno delovanje određenih bakterijskih toksina zaustavilo pre nego što izazovu oštećenja.

Međutim, za ljude koji danas razmišljaju o svom zdravlju ovo istraživanje ne znači da treba samoinicijativno da rade analize crevnih bakterija, uzimaju antibiotike ili pokušavaju da promene sastav crevne mikrobiote različitim preparatima. Rak debelog creva je složena bolest na čiji nastanak utiču godine, nasledni faktori, način života i brojni biološki procesi. Nijedna bakterija ne može samostalno da objasni sve slučajeve ove bolesti.

Zato su i dalje najvažniji redovni preventivni pregledi, učešće u skriningu, fizička aktivnost, ishrana bogata vlaknima i ograničavanje prerađenog mesa i alkohola. Posebnu pažnju treba obratiti na krv u stolici, dugotrajne promene u pražnjenju creva, neobjašnjiv gubitak telesne mase i upornu malokrvnost. Ovi simptomi ne znače automatski rak, ali zahtevaju pregled lekara.

(eKlinika.rs)