Razdražljiv tinejdžer? Naučnici kažu da određeni vitamini i minerali mogu pomoći

Razdražljivost je jedan od najčešćih problema sa kojima se suočavaju tinejdžeri i njihove porodice. Iznenadni ispadi besa, nagle promene raspoloženja i preterane reakcije na svakodnevne situacije mogu značajno opteretiti porodične odnose, ali i školski i društveni život mladih.

Iako psihoterapija i lekovi mogu pomoći nekim adolescentima, mnogima su te terapije teško dostupne ili ih loše podnose. Novo istraživanje ukazuje da bi jednostavna promena u ishrani, odnosno unos određenih vitamina i minerala, mogao imati značajan pozitivan efekat na raspoloženje tinejdžera.

Istraživanje o mikronutrijentima i razdražljivosti kod tinejdžera

Novo istraživanje sprovedeno u okviru kliničkog ispitivanja BEAM (Balancing Emotions of Adolescents with Micronutrients) pokazalo je da mikronutrijenti – kombinacija vitamina i minerala – mogu značajno smanjiti razdražljivost kod adolescenata. Znači, istraživači nisu ispitivali samo jedan suplement, već kombinaciju različitih mikronutrijenata – vitamina i minerala koji su važni za rad nervnog sistema i regulaciju raspoloženja.

U studiji je učestvovalo 132 tinejdžera uzrasta od 12 do 17 godina koji nisu uzimali psihijatrijsku terapiju, a svi su imali umerenu ili izraženu razdražljivost.

Učesnici su nasumično raspoređeni u dve grupe:

• jedna je dobijala mikronutrijente
• druga je dobijala placebo

Ispitivanje je trajalo osam nedelja, a tinejdžeri su tokom tog perioda bili u redovnom kontaktu sa kliničkim psihologom putem onlajn konsultacija.

Rezultati su pokazali da su tinejdžeri koji su uzimali mikronutrijente imali značajno smanjenje razdražljivosti i emocionalnih reakcija, kao i opšte poboljšanje raspoloženja.

Najveći efekat kod tinejdžera sa ozbiljnim problemima raspoloženja

Najizraženiji efekti primećeni su kod mladih sa poremećajem disregulacije raspoloženja (DMDD), stanjem koje karakterišu česti i intenzivni ispadi besa.

Čak 64 odsto tinejdžera u grupi koja je uzimala mikronutrijente pokazalo je značajno poboljšanje, dok je u placebo grupi taj procenat bio svega 12,5 odsto.

Roditelji su takođe prijavili vidljivo poboljšanje u ponašanju dece, uključujući:

• bolje kontrolisanje emocija
• manje konflikata
• više prosocijalnog ponašanja

Poboljšanje raspoloženja i kvaliteta života

Kod tinejdžera koji su uzimali mikronutrijente primećena su poboljšanja i u drugim važnim oblastima mentalnog zdravlja.

Zabeleženo je:

• smanjenje emocionalne preosetljivosti
• manje osećaja tuge i beznade
• niži nivo stresa
• bolji kvalitet života

Posebno važan nalaz odnosi se na smanjenje suicidnih misli, koje je na početku studije prijavila približno četvrtina učesnika.

Tokom istraživanja taj problem se smanjivao u obe grupe, ali je napredak bio izraženiji kod tinejdžera koji su uzimali mikronutrijente.

Koji su mogući neželjeni efekti

Istraživači su zabeležili vrlo malo neželjenih efekata. Jedini simptom koji je bio češći kod tinejdžera koji su uzimali mikronutrijente bila je prolazna dijareja, koja se javila kod oko 21 odsto učesnika, dok je u placebo grupi zabeležena kod oko 6 odsto.

Ovaj problem je obično nestajao kada su suplementi uzimani uz hranu i vodu. Kod manjeg broja učesnika javljali su se i blagi simptomi poput glavobolje ili bolova u stomaku, koji su uglavnom nestajali nakon nekoliko nedelja.

Socioekonomski uslovi mogu igrati važnu ulogu

Zanimljiv nalaz studije je da su tinejdžeri iz porodica sa nižim socioekonomskim statusom pokazali još veće poboljšanje.

Istraživači smatraju da je to povezano sa nekoliko faktora:

• veća verovatnoća nutritivnih nedostataka
• veći nivo hroničnog stresa
• slabiji pristup zdravstvenim uslugama

Zbog toga bi mikronutrijenti mogli predstavljati jednostavnu i relativno jeftinu intervenciju koja bi mogla pomoći u smanjenju nejednakosti u mentalnom zdravlju mladih.

Nova perspektiva u razumevanju mentalnog zdravlja tinejdžera

Ovi rezultati otvaraju i šire pitanje o uzrocima određenih psiholoških problema kod mladih. Mentalni poremećaji se često objašnjavaju hemijskom neravnotežom u mozgu ili porodičnim odnosima. Međutim, ovo istraživanje ukazuje da kod nekih tinejdžera važnu ulogu mogu imati i nutritivni faktori, odnosno nedostatak određenih vitamina i minerala.

To ne znači da su suplementi univerzalno rešenje, ali sugeriše da kvalitet ishrane i nutritivni status mogu imati mnogo veći uticaj na mentalno zdravlje nego što se ranije mislilo. Za roditelje, lekare i nastavnike ovo otvara dodatnu mogućnost: da se pored psihološke podrške i terapije više pažnje posveti i ishrani mladih, kao važnom delu njihove emocionalne stabilnosti.

(eKlinika.rs)