Karcinom vulve može da se prepozna po ovim simptomima, ali i da zavara

Karcinom vulve nastaje u vulvi, koja predstavlja spoljašnje ženske polne organe. Vulva obuhvata unutrašnje i spoljašnje usmine, klitoris, otvor mokraćne cevi (uretre) kroz koji izlazi urin, otvor vagine i njene žlezde, kao i područje kože između vagine i anusa.

Karcinom vulve: Uzroci i posledice

Karcinom vulve je retka vrsta maligniteta. Može da bude povezan sa pušenjem, infekcijom humanim papiloma virusom (HPV), kao i sa stanjima vulve koja uključuju hroničnu iritaciju i upalu.

U velikom broju slučajeva je izlečiv ako se otkrije u ranom stadijumu. Međutim, lečenje može da ima značajne neželjene posledice, uključujući promene u slici o sopstvenom telu, seksualnoj funkciji, kao i funkciji mokraćne bešike i debelog creva. Dugoročna komplikacija može da bude limfedem donjih ekstremiteta, hronični otok nogu koji nastaje usled oštećenja limfne drenaže u preponskom području i koji je u većini slučajeva nepovratan.

Zaštita od infekcije humanim papiloma virusom (HPV), uključujući HPV vakcinaciju, smanjuje rizik od razvoja raka vulve. Samopregled vulve kod kuće, kao i redovni ginekološki pregledi tokom godišnjih karličnih pregleda, mogu da dovedu do ranog otkrivanja prekanceroznih promena ili raka vulve u početnoj fazi. Sve sumnjive ili neobjašnjive promene na vulvi treba ispitati biopsijom.

Koji simptomi mogu da ukažu na karcinom vulve

Simptomi i znaci prekanceroznih promena i raka vulve mogu da uključuju:

• hronični svrab (koji traje duže od 1–2 nedelje)
• promene na koži koje izgledaju drugačije nego inače - promena boje (crvena, ružičasta, crna, bela) ili nijanse (svetlija ili tamnija područja)
• kvržica ili čvorić, koji mogu biti crveni, ružičasti ili beli i imati bradavičastu ili površinu sa ranicama
• bol ili peckanje
• krvarenje ili iscedak koji nisu povezani sa normalnim menstrualnim ciklusom
• čir ili otvorena rana (posebno ako traje mesec dana ili duže)
• izrasline koje podsećaju na karfiol.

Ako se sumnja na karcinom vulve ili je dijagnoza već postavljena, veoma je važno da se lečenje započne kod ginekološkog onkologa, lekara specijalizovanih za lečenje ginekoloških karcinoma.

Hirurško određivanje stadijuma bolesti

Karcinomi se generalno razvrstavaju po stadijumima, koji opisuju koliko se bolest proširila i pomažu u proceni rizika od povratka bolesti. Stadijum se određuje na osnovu snimanja, hirurških zahvata i/ili biopsija. To nije isto što i gradus tumora, koji opisuje koliko agresivno ćelije raka izgledaju pod mikroskopom.

Kod karcinoma vulve, konačni stadijum bolesti se određuje na osnovu patohistološkog pregleda tkiva uklonjenog sa vulve i regionalnih limfnih čvorova. Određivanje stadijuma pomaže lekarima u planiranju terapije ili praćenja bolesti.

Stadijumi karcinoma vulve

Stadijum 1

Karcinom je ograničen na vulvu ili perineum (područje između anusa i vulve).

Stadijum 2

Karcinom se proširio na uretru, anus ili vaginu.

Stadijum 3

Karcinom se proširio na limfne čvorove. Prisustvo i obim zahvaćenosti limfnih čvorova važan su faktor u proceni rizika od ponovne pojave bolesti.

Stadijum 4

Pored zahvaćenosti obližnjih limfnih čvorova, karcinom se proširio i na udaljene delove tela.

Lečenje karcinoma vulve, neželjeni efekti i šta posle lečenja

Lečenje karcinoma vulve može da uključuje hirurško lečenje, hemoterapiju i terapiju zračenjem.  Izbor terapije zavisi od stadijuma bolesti, opšteg zdravstvenog stanja pacijentkinje i drugih individualnih faktora.

Period nakon lečenja predstavlja važan deo oporavka. Društvo za ginekološku onkologiju (SGO) i Fondacija za rak kod žena (FWC) razvili su Alat za preživele, koji nudi praktične resurse za organizaciju informacija o dijagnozi, lečenju i dugoročnom praćenju.

Ovaj materijal obrađuje teme kao što su očuvanje zdravlja, neželjeni efekti terapije, seksualnost i intimnost, kontrola bola nakon operacije i drugo. Briga o telu i mentalnom zdravlju tokom i nakon lečenja je od izuzetne važnosti. Fizička aktivnost, pravilna ishrana i održavanje zdrave telesne težine doprinose opštem zdravlju.

(eKlinika.rs)