Bolest koja se vidi na koži nosi i nevidljiv teret: Danas je Svetski dan atopijskog dermatitisa

Atopijski dermatitis nije samo crvenilo, suva koža i svrab, već hronična bolest koja može snažno da utiče na san, koncentraciju, školovanje, posao i odnose sa drugim ljudima. Svetski dan atopijskog dermatitisa, koji se obeležava 14. septembra, prilika je da se glasnije govori i o problemima obolelih koji se na koži ne vide.

Bolest može da se javi u svakoj životnoj dobi

Ovogodišnja kampanja upravo zbog toga nosi poruku „Break the Invisible Burden“, odnosno poziv da se prekine nevidljivi teret ove bolesti.

Preporučujemo

Atopijski dermatitis ili atopijski ekcem jedna je od najčešćih hroničnih zapaljenskih bolesti kože, a sa njim živi više od 230 miliona ljudi širom sveta. Bolest se često javlja već u detinjstvu, ali može da traje ili prvi put da se pojavi i u odraslom dobu. Periodi smirivanja mogu da se smenjuju sa pogoršanjima, zbog čega život sa atopijskim dermatitisom za mnoge pacijente predstavlja svakodnevni izazov.

Atopijski dermatitis nije „samo osip“

Svrab je jedan od glavnih simptoma atopijskog dermatitisa i može da bude toliko intenzivan da remeti san i svakodnevne aktivnosti. Češanje dodatno oštećuje kožu, a tako može da nastane začarani krug svraba, povređivanja kože i novih zapaljenskih promena. Kod pacijenata se mogu javiti izrazita suvoća, crvenilo i ekcemske promene, čiji izgled i lokalizacija zavise i od uzrasta.

Bolest, međutim, ne ostavlja posledice samo na koži, što je jedna od ključnih poruka ovogodišnjeg Svetskog dana atopijskog dermatitisa. Neprospavane noći, psihička iscrpljenost, neprijatnost zbog vidljivih promena i stalno prilagođavanje bolesti deo su njenog „nevidljivog tereta“. Zbog toga kampanja za 2026. godinu poziva da se atopijski dermatitis više ne posmatra kao „samo osip“, već kao hronično oboljenje koje može da utiče na gotovo sve oblasti života.

Kako se dijagnostikuje atopijski dermatitis

Promene na koži nisu iste kod svih pacijenata, a njihova lokalizacija i izgled mogu da se menjaju sa uzrastom. Kod beba se često pojavljuju na obrazima, čelu i bradi, dok su kod starije dece karakteristične promene u pregibima. Kod adolescenata i odraslih atopijski dermatitis može da zahvati šake, očne kapke, glavu i vrat.

U razgovoru za eKlinika portal,  prof. dr sci. med. Mirjana Gajić Veljić, specijalista dermatovenerologije kaže:

- Oboljenje se manifestuje izuzetno suvom kožom, ekcemskim promenama na karakterističnim regijama i izraženim svrabom. Dijagnoza AD se postavlja na osnovu jasno definisanih kriterijuma, a intenzitet promena varira od blagih oblika, obično na pregibnim površinama, do težih generalizovanih formi sa zahvatanjem veće površine kože. Razlikuje se klinička slika AD kod beba, u dečijoj dobi i kod odraslih.

Zašto atopijski dermatitis utiče i na san, koncentraciju i raspoloženje

Stalni svrab može da poremeti noćni san, a posledice se osećaju i tokom narednog dana. Kod dece umor može da utiče na koncentraciju i učenje, dok odraslima simptomi mogu da otežavaju posao i druge svakodnevne obaveze. Kada se pogoršanja često ponavljaju, bolest može da postane veliko opterećenje i za pacijenta i za njegovu porodicu.

Vidljive promene na koži mogu da utiču i na samopouzdanje, društveni život i emocionalno stanje obolelih. Upravo taj deo bolesti često ostaje neprimećen ljudima koji atopijski dermatitis posmatraju samo kao dermatološki problem. Svetski dan atopijskog dermatitisa zato podseća da kvalitet života pacijenta treba da bude važan deo procene težine bolesti.

Kako se leči atopijski dermatitis kod dece i odraslih

Lečenje atopijskog dermatitisa zavisi od težine bolesti, uzrasta, lokalizacije promena i drugih osobenosti pacijenta. Važan deo kontrole bolesti čine redovna nega i hidriranje kože, izbegavanje poznatih provocirajućih faktora i pravilna primena terapije koju odredi lekar. Kod težih oblika bolesti dermatolog može da proceni da je, uz lokalnu terapiju, potrebno i drugo odgovarajuće lečenje.

O razlikama u lečenju dece i odraslih prof. dr sci. med. Mirjana Gajić Veljić za eKlinika portal objašnjava:

- Lečenje dece i odraslih osoba sa AD se ne razlikuje kada je u pitanju izbegavanje provocirajućih faktora i adekvatna nega, osim što je odraslim osobama potrebna veća količina emolijenasa. Što se antizapaljenske terapije tiče, sve što se primenjuje kod dece sa AD, koristi se i za lečenje odraslih pacijenata. Odraslim osobama su potrebni potentniji lokalni kortikosteroidi i kalcineurinski inhibitori i veće doze sistemskih lekova, s obzirom na to da se one određuju u odnosu na telesnu masu pacijenta.

Zašto prve promene na koži ne bi trebalo zanemariti

Suvoća kože, crvenilo i svrab mogu da izgledaju kao prolazna neprijatnost, ali kod osoba sa atopijskom predispozicijom mogu da budu prvi znaci bolesti. Pravovremeni pregled dermatologa omogućava da se postavi odgovarajuća dijagnoza i odredi nega prilagođena pacijentu. Posebno je važno da roditelji ne čekaju ozbiljno pogoršanje pre nego što dete odvedu na pregled.

Atopijski dermatitis zahteva dugoročnu brigu o koži i praćenje bolesti čak i kada se simptomi povuku. Cilj nije samo smirivanje trenutnog pogoršanja, već i što duže održavanje perioda bez izraženih tegoba. Svetski dan atopijskog dermatitisa zato nosi važnu poruku: ono što se vidi na koži samo je jedan deo tereta sa kojim milioni ljudi žive svakog dana.

(eKlinika.rs)