Prvi simptomi MALT limfoma lako se pomešaju sa gastritisom: Evo kada treba otići kod lekara

Ekstranodalni limfom marginalne zone povezan sa limfoidnim tkivom sluzokože, poznatiji kao MALT limfom, predstavlja spororastući oblik non-Hočkinovog limfoma. Reč je o malignom oboljenju koje zahvata limfni sistem, važan deo imunološkog sistema zadužen za odbranu organizma od infekcija.

Šta je MALT limfom? 

MALT limfom nastaje u B limfocitima, vrsti belih krvnih zrnaca koja imaju ključnu ulogu u imunološkom odgovoru. Ove ćelije se nalaze u limfoidnom tkivu povezanom sa sluzokožom, koje oblaže unutrašnjost nosa, usne duplje, pluća, digestivnog sistema i drugih organa. Kada dođe do poremećaja u njihovom rastu i razmnožavanju, mogu da se formiraju maligne ćelije koje dovode do razvoja limfoma.

Ovaj tip raka često je povezan sa dugotrajnim infekcijama ili hroničnim zapaljenskim procesima. Jedan od najpoznatijih primera jeste infekcija bakterijom Helicobacter pylori, koja se dovodi u vezu sa nastankom MALT limfoma želuca.

Kako nastaje i gde se najčešće razvija?

MALT limfom se razvija kada imuni sistem duže vreme reaguje na prisustvo infekcije ili hronične upale. Organizam tada neprekidno šalje B limfocite na mesto zapaljenja kako bi se izborio sa uzročnikom. Tokom godina, kod određenog broja ljudi može da dođe do genetskih promena u ovim ćelijama, zbog čega one počinju nekontrolisano da se razmnožavaju i formiraju tumor.

Iako MALT limfom može da se razvije u različitim organima, najčešće se javlja u želucu. Takođe može da zahvati pluća, štitastu žlezdu, pljuvačne žlezde, područje oko oka, kao i druge organe.

Važno je naglasiti da ne zahtevaju svi pacijenti trenutno lečenje nakon postavljanja dijagnoze. Kod osoba koje nemaju simptome, lekari često primenjuju strategiju pažljivog praćenja bolesti. Kada je terapija neophodna, izbor lečenja zavisi od mesta nastanka limfoma i njegovog proširenja.

Vrste MALT limfoma

Limfomi se generalno dele na Hočkinove i non-Hočkinove limfome. MALT limfom pripada grupi ne-Hodžkinovih limfoma, a preciznije podtipu poznatom kao limfom marginalne zone. U stručnoj literaturi često se naziva i ekstranodalni limfom marginalne zone. Lekari najčešće dele MALT limfome na one koji nastaju u želucu i one koji se razvijaju van želuca.

Gastrični MALT limfom

Gastrični ili želudačni MALT limfom predstavlja najčešći oblik ove bolesti. Razvija se u sluzokoži želuca i u velikom broju slučajeva povezan je sa infekcijom bakterijom Helicobacter pylori. Ova bakterija izaziva hronično zapaljenje želuca i čir na želucu, a dugotrajna infekcija može da poveća rizik od razvoja limfoma.

MALT limfom tankog creva

Jedan od ređih oblika javlja se u tankom crevu i naziva se imunoproliferativna bolest tankog creva. Najčešće zahvata početni deo tankog creva, odnosno dvanaestopalačno crevo.

Očni MALT limfom

MALT limfom može da zahvati tkiva koja okružuju oko, uključujući i suznu žlezdu. Ovaj oblik bolesti povezuje se sa infekcijom bakterijom Chlamydia psittaci.

MALT limfom pljuvačnih žlezda

Kada se razvije u pljuvačnim žlezdama, MALT limfom je često povezan sa Sjogrenovim sindromom, autoimunom bolešću koja napada žlezde koje proizvode pljuvačku i suze.

Plućni MALT limfom

MALT limfom pluća, poznat i kao BALT limfom, razvija se u limfoidnom tkivu disajnih puteva i pluća.

MALT limfom štitaste žlezde

Kada zahvati štitastu žlezdu, ovaj limfom je najčešće povezan sa Hašimoto tireoiditisom, hroničnim autoimunim oboljenjem štitaste žlezde.

Simptomi MALT limfoma želuca i ostalih vrsta

U retkim slučajevima, MALT limfom može da se razvije i u dojkama, jetri, mokraćnoj bešici, bubrezima, prostati ili materici.

Simptomi MALT limfoma razlikuju se u zavisnosti od zahvaćenog organa. Jedna od karakteristika MALT limfoma jeste da dugo može da ne izaziva nikakve simptome. Tegobe se najčešće razvijaju postepeno i zavise od mesta nastanka bolesti. Kada se bolest razvije u želucu, najčešći simptomi uključuju neobjašnjiv gubitak telesne mase, bol ili nelagodnost u stomaku, mučninu i vraćanje kiselog sadržaja iz želuca u jednjak, poznato kao refluks.

Kod zahvaćenosti pljuvačnih žlezda može da se javi otok lica ili pojava bezbolne tumorske mase u predelu žlezde. Kada bolest zahvati tkiva oko oka, mogu da se pojave crvenilo oka, pojačano suzenje, otok kapaka i tumorske promene u području očne duplje.

Plućni MALT limfom često ne izaziva simptome u početnim fazama. Kasnije može da se razvije uporan kašalj ili otežano disanje. Neretko se promene u plućima otkrivaju slučajno, tokom rendgenskog ili CT pregleda grudnog koša.

Kada se bolest razvije u štitastoj žlezdi, može da se pojavi bezbolna kvržica ili otok na vratu koji postepeno raste. Kako tumor napreduje, mogu da se jave problemi sa gutanjem, unosom hrane i tečnosti, kao i promuklost.

Faktori rizika za razvoj MALT limfoma

Poznato je nekoliko faktora koji povećavaju rizik od razvoja ovog oblika limfoma. Među najznačajnijim su dugotrajne infekcije bakterijama i virusima, uključujući Helicobacter pylori, Chlamydia psittaci, Borrelia burgdorferi, Campylobacter jejuni i virus hepatitisa C.

Autoimune bolesti takođe predstavljaju važan faktor rizika. Posebno se izdvajaju Hašimoto tireoiditis i Sjogrenov sindrom, ali i druga oboljenja kod kojih imuni sistem napada sopstvena tkiva. MALT limfom može da se razvije u bilo kom životnom dobu, ali se najčešće dijagnostikuje kod osoba starijih od 60 godina.

Trenutno ne postoji poznat način za potpuno sprečavanje nastanka MALT limfoma.

Moguće komplikacije MALT limfoma

Komplikacije bolesti zavise od mesta na kojem se limfom razvio. Kod želudačnog MALT limfoma mogu da se jave krvarenja i oštećenja organa.

Iako se MALT limfom smatra spororastućim tumorom, u retkim slučajevima može da preraste u agresivniji oblik ne-Hodžkinovog limfoma, poznat kao difuzni veliki B-ćelijski limfom. Takođe, bolest može da se vrati nakon uspešno sprovedenog lečenja, što se naziva relapsom. Rizik od ponovne pojave bolesti zavisi od mesta nastanka limfoma i stadijuma bolesti u trenutku postavljanja dijagnoze.

Kako se leči MALT limfom i kada se obratiti lekaru

Lečenje MALT limfoma zavisi od lokalizacije, stadijuma bolesti i opšteg zdravstvenog stanja pacijenta. Terapijske mogućnosti mogu da uključuju eradikaciju infekcije Helicobacter pylori, hemioterapiju, imunoterapiju, radioterapiju, ciljanu terapiju i transplantaciju matičnih ćelija.

Zahvaljujući sporom rastu i savremenim terapijskim pristupima, prognoza za mnoge pacijente sa MALT limfomom može da bude veoma povoljna, posebno kada se bolest otkrije u ranoj fazi.

Pregled lekara preporučuje se ukoliko simptomi traju duže vreme, postepeno se pogoršavaju ili izazivaju zabrinutost. Rano postavljanje dijagnoze može da omogući uspešnije lečenje i bolje dugoročne rezultate.

(eKlinika.rs)